75. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

Autor: Justyna Kamińska / 01.08.2019
Dziś, 1 sierpnia o godzinie 17.00 w wielu miastach zabrzmią syreny, lokalne władze złożą kwiaty, w intencji poległych Powstańców Warszawskich odprawione zostaną msze. Mieszkańcy Warszawy i turyści w godzinie „W” zatrzymają się aby uczcić pamięć poległych Powstańców. Wieczorem będzie można obejrzeć wystawy, spektakle historyczne czy wspólnie śpiewać powstańcze piosenki.

Na rozkaz Dowódcy Armii Krajowej, gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora”, powstanie w Warszawie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku. Zadaniem AK było wyzwolenie stolicy i utrzymanie jej przez kilka dni przed wkroczeniem Armii Czerwonej.

 

Dysproporcja sił była skrajnie niekorzystna dla strony polskiej. Wśród 50 tys. żołnierzy Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych i Armii Ludowej, jacy przewinęli się przez nasze oddziały, na 25 przystępujących do walki tylko jeden był uzbrojony, i to w broń krótką. Tymczasem Niemcy rzucili do walki regularne formacje wojska, SS, policji, żandarmerii i oddziałów pomocniczych, wspomaganych przez ciężką artylerię i lotnictwo. Mimo to Powstańcy odnieśli szereg znaczących sukcesów. Opanowali zwarte obszary Śródmieścia, Żoliborza, Mokotowa, Woli i Ochoty. Zdobyli wiele niemieckiego oporządzenia i uzbrojenia, nawet wozy bojowe i pancerne.

 

Wyzwolili również niemiecki obóz koncentracyjny w Warszawie – Konzentrazionslager Warschau, zwany przez warszawiaków „Gęsiówką”, w którym okupanci przetrzymywali w straszliwych warunkach Żydów z różnych krajów Europy.

 

Warunkiem ostatecznego powodzenia powstania było wkroczenie do miasta Armii Czerwonej. Tymczasem Józef Stalin rozkazał swoim wojskom zatrzymanie się na linii Wisły i powstrzymanie od aktywnych działań przeciwko Niemcom. Ci ostatni zatem bez przeszkód pacyfikowali miasto, dokonując wielu masowych zbrodni, zarówno na żołnierzach Powstania jak i na ludności cywilnej.

 

Zrzuty zaopatrzenia dla Powstańców, dokonywane przez lotnictwo zachodnich aliantów (w tym polskich lotników) oraz sowieckie, było kroplą w morzu potrzeb i nie mogło zmienić sytuacji. Wobec braku żywności i wody, 2 października 1944 roku, po 63 dniach bohaterskiej epopei, dowództwo AK było zmuszone podpisać akt „zaprzestania walk w Warszawie”. Do niewoli poszło ok. 17 tys. Powstańców, ok. 15 tys. poległo.

 

Straty wśród ludności cywilnej szacowane są od 150 do 200 tys. osób. Przez następne miesiące Niemcy metodycznie rabowali, palili i wysadzali w powietrze kolejne części stolicy. Wycofali się z niej ostatecznie 17 stycznia 1945 roku, umożliwiając wkroczenie do Warszawy oddziałom  podporządkowanego komunistom Wojska Polskiego.

 

Pamiętamy!

Kiedy w 2011 roku jedna z gazet zapytała mieszkańców dużych miast, jak obchodzona jest rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego, większość odpowiedzi brzmiała: wcale. W 2017, 2018, 2019 roku jest zupełnie inaczej. I choć tradycyjnie najważniejsze uroczystości odbędą się w Warszawie, wiele samorządów w różny sposób uczci pamięć Powstańców.

 

W Białymstoku uroczystości poświęcone rocznicy Powstania Warszawskiego odbędą się na Rynku Kościuszki o godz. 19.00. O tej godzinie  rozpocznie się koncert „Pamiętamy 44. Mój śpiewnik powstańczy”. Przed białostocką publicznością zaprezentuje się Warszawska Orkiestra Sentymentalna. Podczas koncertu usłyszymy i wspólnie zaśpiewamy utwory z ostatniej płyty zespołu „Płyń Wisełko” (2018). To piosenki opowiadające o codzienności ułanów, ich poświęceniu i tęsknocie, ale także radości i poczuciu humoru. W programie także m.in. „Pałacyk Michla”, „Dziś do ciebie przyjść nie mogę”, „Ułani, ułani”, „Białe róże” czy „O mój rozmarynie”. – Sierpień to czas, kiedy wspominamy nie tylko walczących i poległych żołnierzy, ale też bezimiennych powstańców, którzy walczyli o wolną Warszawę i kraj – powiedział prezydent Tadeusz Truskolaski. – Zapraszam mieszkańców do udziału we wspólnym śpiewaniu pieśni patriotycznych. Pamiętajmy o bohaterach tamtych czasów.

 

Lubelskie obchody Narodowego Dnia Pamięci Powstania Warszawskiego i Akcji „Burza” na Lubelszczyźnie rozpoczną się o godz. 17. dźwiękiem  syren oraz odegranie hymnu narodowego RP. Zaplanowano także wystąpienia okolicznościowe, apel pamięci, salwę honorową i złożenie kwiatów na płycie Pomnika Nieznanego Żołnierza i zapalenie zniczy. O godz. 18 odprawiona zostanie Msza św. w intencji Powstańców Warszawskich oraz uczestników Akcji „Burza” poległych, zmarłych i żyjących, z udziałem pocztów sztandarowych w kościele cywilno-wojskowym.

 

W czwartek wrocławianie uczczą pamięć uczestników Powstania Warszawskiego, układając na Rynku symbol Polski Walczącej. W mieście uruchomione zostaną także syreny alarmowe.

 

W Sopocie władze miasta złożą kwiaty pod pomnikiem Armii Krajowej. O 17.00, w 75. rocznicę godziny "W" rozlegnie się dźwięk syren...

 

Źródło: IPN, UM Białystok, UM Lublin

Podziel się!

Aby dodać komentarz, zaloguj się.