Gminy kontra energetyczny monopol. Nie chcą już płacić za nie swoje lampy

Autor: Andrzej Gniadkowski / 25.04.2016
W samorządach
Prawo energetyczne zobowiązuje gminy do finansowania kosztów oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych, mimo że nie są one w większości właścicielem infrastruktury oświetleniowej, która te drogi oświetla. Gminy nie mają przy tym uprawnienia do wyboru dostawców energii elektrycznej i nie mogą wpływać na wysokość kosztów, jakie są zmuszone ponosić. To się musi zmienić uważa Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych, które przygotowało propozycję zmiany Prawa energetycznego.

Członkowie Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych uznali za konieczne wprowadzenie zmiany przepisów Prawa energetycznego, w zakresie finansowania przez gminy oświetlenia. Samorządowcy wnioskują o:

 

1) zmianę treści art. 18 ustawy Prawo energetyczne, poprzez dodanie po ustępie 2 ustępu 2a i nadanie mu brzmienia:

 „2a. W celu realizacji zadań, o których mowa w ust. 1 pkt 3, gmina dokonuje wyboru dostawcy energii elektrycznej oraz podmiotu zapewniającego utrzymanie punktów świetlnych z zachowaniem zasady konkurencyjności, bez względu na stan własności infrastruktury oświetleniowej”,

 

2) wprowadzenie do ustawy Prawo energetyczne definicji pojęcia „punkt świetlny”,

 

3) zmodyfikowanie definicji „odbiorcy”, określonej w art. 3 pkt 13 ustawy Prawo energetyczne, poprzez wskazanie, że gmina realizująca zadania określone w art. 18 ust. 1 pkt 3 tejże ustawy ma status odbiorcy.

 

Samorządy zabierają głos w tej sprawie nie po raz pierwszy. Prawo energetyczne w powiązaniu z innymi ustawami prowadzi do ciągłych konfliktów pomiędzy gminami i koncernami energetycznymi. To te drugie są właścicielami większości infrastruktury służącej do oświetlenia dróg, placów i ulic.

 

Tymczasem powszechną praktyką wyżej wskazanych firm – właścicieli infrastruktury oświetleniowej – jest kwestionowanie możliwości organizowania przez gminy przetargów na dostawę energii elektrycznej do celów oświetleniowych oraz na konserwację tej infrastruktury energetycznej. W praktyce często podejmowane są próby wymuszenia na jednostkach samorządu terytorialnego zawierania umów na dostawę energii elektrycznej w trybie zamówienia z wolnej ręki.

 

Samorządowcy zwracają jednak uwagę, że m.in. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów podnosił w swoim orzecznictwie krytyczne stanowisko wobec opisanej wyżej praktyki firm energetycznych, i stwierdzał że „brak jest uzasadnienia dla pozbawiania gminy, niezależnie od okoliczności czyją własność stanowi infrastruktura oświetleniowa, prawa wyboru sprzedawcy energii elektrycznej nabywanej w celach oświetleniowych; to gmina ponosi koszty z tym związane wydając na ten cel publiczne pieniądze; irracjonalne byłoby przyjęcie, że nie może mieć żadnego wpływu na cenę nabywanej energii” (decyzja Prezesa Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 30 grudnia 2011 r., sygn. akt: RGD.411-1/11/IW, nr decyzji RGD-36/2011). W toku postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji, UOKiK zasięgał opinii Urzędu Regulacji Energetyki, który w złożonej opinii również nie aprobował opisanego wyżej ograniczania konkurencji.

 

Skorzystanie więc w takich przypadkach przez gminę z trybu zamówienia z wolnej ręki na zakup energii elektrycznej będzie stanowiło nie tylko naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, ale będzie także skutkowało konsekwencjami wynikającymi z naruszenia przepisów ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

 

Taki model utrzymywania i finansowania kosztów oświetlenia wyżej opisanych dróg jest też ewidentnie sprzeczny z jedną z podstawowych zasad finansów publicznych określoną w art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), zgodnie z którą wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.

 

To powoduje, że gminy znajdują się w sytuacji bez wyjścia. Każda decyzja w tej sprawie powoduje dla samorządów problemy, a konflikty z koncernami energetycznymi są wypadkową sprzecznych ze sobą i niefortunnych przepisów. 

 

 

 

 

Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych, które przyjęło stanowisko w tej sprawie zrzesza najaktywniejsze regionalne organizacje i stowarzyszenia samorządów terytorialnego. Porozumienie powstało z myślą o stworzeniu platformy porozumienia, wymiany dobrych praktyk i doświadczeń, a jego rezultatem będzie łączenie wspólnych sił oraz inicjatyw samorządowych, wspólne tworzenie stanowisk i zabieranie głosu w sprawach regionalnych i ogólnopolskich. 

Podziel się!
TAGI: finanse samorządowe, energetyka,

Aby dodać komentarz, zaloguj się.