Majątek wspólny i odrębny w oświdczeniach majątkowych

Autor: Dorota Bąbiak-KOwalska / 13.02.2012
Oświadczenia majątkowe obejmują zarówno majątek wspólny osoby je składającej, jak i majątek odrębny tej osoby. Składający oświadczenie nie deklaruje majątku odrębnego małżonka.

W oświadczeniu należy określić, jakie elementy należą do majątku odrębnego, a jakie do wspólnego. Przy każdym elemencie wpisywanym do oświadczenia powinno to być rozgraniczone. Jeżeli jednak wszystko, co będzie deklarowane w oświadczeniu, stanowi u danej osoby majątek objęty współwłasnością małżeńską, można przy pierwszej pozycji wpisywanej w oświadczeniu uczynić adnotację, iż dalsze składniki majątku w nim wpisywane należą także do majątku wspólnego - np. środki pieniężne w walucie polskiej 10 tys. zł (współwłasność majątkowa małżeńska - współwłasność stanowią także pozostałe elementy majątku wpisywane w dalszej części oświadczenia).

Wspólność majatkowa małżeńska

            W Polsce zasadą jest, iż małżonkowie posiadają wspólność majątkową. Oznacza to, że dochody osiągane w trakcie trwania małżeństwa stanowią majątek wspólny. Bez znaczenia jest, czy jeden z małżonków pracuje, a drugi nie. Wspólność majątkowa może być zniesiona umową zawartą w formie aktu notarialnego lub orzeczeniem sądu. Drugi z tych przypadków najczęściej ma miejsce w ramach postępowania rozwodowego czy w związku z orzeczeniem separacji.

Poza sytuacjami zniesienia małżeńskiej współwłasności majątkowej, majątek odrębny może być nabyty przez osobę składającą oświadczenie w wyniku dziedziczenia lub darowizny. Obejmuje on także majątek nabyty przed zawarciem małżeństwa.

 Zasada surogacji

Z pojęciem majątku odrębnego wiąże się zasada surogacji. Zgodnie z nią, to, co pochodziło z majątku odrębnego, stanowi nadal majątek odrębny. Przykładowo, małżonek posiadał przed ślubem mieszkanie. Po ślubie je sprzedał i za te pieniądze kupił samochód. Samochód stanowi więc majątek odrębny. Jeśli za pieniądze ze sprzedaży samochodu kupi inną rzecz, dalej będzie ona przynależeć do jego majątku odrębnego.

Majątek odrębny obejmuje:

·         rzeczy (w tym pieniądze) posiadane przed ślubem;

·         rzeczy (w tym pieniądze) odziedziczone przez osobę składającą oświadczenie lub jej podarowane, chyba że darczyńca lub spadkodawca inaczej postanowił;

·         wszystko, co nabyła dana osoba (cały jej majątek), jeżeli między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska;

·         wszystko, co nabyła dana osoba (cały jej majątek), od czasu postanowienia o takiej rozdzielności.

Jeżeli wspólność nie jest zniesiona, obowiązek podawania informacji o majątku wspólnym w oświadczeniu trwa do czasu ustania małżeństwa lub zniesienia współwłasności. Bez znaczenia jest, że nastąpił np. rozpad małżeństwa, a z przyczyn osobistych do 31 grudnia nie poczyniono odpowiednich kroków prawnych, aby znieść współwłasność. Decyduje więc stan prawny, a nie faktyczna sytuacja życiowa.

Małżonkowie mogą nie utrzymywać ze sobą żadnych kontaktów, ale z prawnego punktu widzenia mają jednak majątek wspólny. Może to więc u pewnej grupy osób rodzić problemy w praktyce. Takie osoby mogą próbować porozumieć się z małżonkiem i wypełnić wspólnie oświadczenie lub choćby uzyskać od małżonka pisemną deklarację o braku chęci współdziałania w jego wypełnieniu. Jeżeli i to nie było możliwe, należy skierować pismo do osoby analizującej oświadczenie, z prośbą o przekazanie kopii urzędowi skarbowemu. W takim piśmie trzeba wyjaśnić swoją sytuację życiową i wskazać, dlaczego oświadczenie jest niekompletne. Jeśli osoba będąca w sytuacji jak powyżej posiada deklarację złożoną przez małżonka, powinna ją dołączyć do wyżej wspomnianego listu.

Ważne:

·         Do oświadczenia wpisujemy ruchomości i nieruchomości nabyte przez spółkę cywilną (lub w ramach indywidualnej działalności gospodarczej) prowadzoną przez małżonka, o ile nie została wprowadzona rozdzielność majątkowa lub pieniądze nie pochodziły z majątku odrębnego małżonka.

·         W oświadczeniu nie ujawniamy dochodów konkubentów, nawet jeżeli rzeczywiście prowadzone jest wspólne gospodarstwo domowe, jak w przypadku małżeństwa.

·         O charakterze majątku decyduje pochodzenie środków (czy pochodzą z majątku wspólnego, czy odrębnego), a nie to, kto figuruje np. w dowodzie rejestracyjnym samochodu.

·         W oświadczeniu nie wpisujemy elementów majątku należącego do dzieci (darowizny, spadki), nawet jeżeli nie są one pełnoletnie.

Podziel się!

Aby dodać komentarz, zaloguj się.