Opłata za przyłączanie do sieci wodociągowej

Autor: Oprac. SSZ / 20.12.2012
ORZECZNICTWO 25 6 2011 25

Gmina nie może przyjąć uchwały, w której jednym z warunków wykonania przyłącza wodociągowego do budynku jest dokonanie opłaty stałej stanowiącej udział mieszkańca w kosztach tego przyłącza.

{paid}

 

Prokurator złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę rady gminy w sprawie przystąpienia mieszkańców do realizacji zadania pod nazwą „Wodociągowanie Gminy” w zakresie ustalenia opłaty przyłączeniowej. W uzasadnieniu podniósł, że powyższe przepisy nie mogą stanowić podstawy prawnej do nałożenia obowiązku ponoszenia opłaty za podłączenie do gminnej sieci wodociągowej. W ocenie prokuratora uchwała ta jest aktem prawa miejscowego, gdyż nosi jego znamiona, tzn. posiada cechę ogólności – generalności, abstrakcyjności, określa adresata poprzez wskazanie jego cech, nie wymieniając go z nazwy. Dyspozycja określa postępowanie adresata i ma zastosowanie do wielu powtarzalnych okoliczności, stanowi podstawę do obliczenia i ustalenia wysokości opłaty za każdorazowe podłączenie się do sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji ogólnospławnej.

 

Sąd administracyjny także stwierdził, że powyższa uchwała jest aktem prawa miejscowego, ponieważ zawiera wszystkie cechy takiego aktu. Wytłumaczył, że fakt jej nieprzekazania do ogłoszenia nie wpływa na materialnoprawną ocenę tego aktu.

 

Jednocześnie w ocenie sądu nie istniała podstawa prawna do podjęcia przedmiotowej uchwały. Żaden z przepisów ustawy o gospodarce komunalnej nie zawiera podstawy prawnej do podejmowania uchwał określających odpłatność za budowę urządzeń kanalizacyjnych.

Art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej nie stanowi podstawy do podjęcia uchwały o charakterze aktu prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 29 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Wr 1415/01). Nie jest to bowiem generalne upoważnienie do wprowadzania opłat publicznoprawnych, choć w przepisie tym mówi się o cenach i opłatach. Pojawienie się przymusu czyni taką opłatę daniną publiczną, narzuconą jednostronnie wraz z usługą. Tymczasem w wyroku z 13 grudnia 2000 r. (sygn. akt II SA 2320/00, opubl. w OwSS 2001 r., nr 4, poz. 129) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że opłaty, o których mowa w powołanym przepisie, mogą być jedynie ustalonymi „urzędowo” należnościami, stanowiącymi ekwiwalent za „usługę” ze strony gminy w postaci umożliwienia korzystania z jej obiektów i urządzeń, świadczoną w warunkach braku jakiegokolwiek przymusu po stronie świadczeniobiorcy.

 

Narzuconej opłaty nie można traktować jako należności o charakterze cywilnoprawnym, towarzyszącej świadczeniu usług na podstawie umowy zawieranej między dwiema równorzędnymi stronami, korzystającymi z wolności kontraktowej. Opłata ta została ustalona w stałej kwocie, niezależnej od rzeczywistych kosztów budowy sieci, a jej uiszczenie jest warunkiem podłączenia danej nieruchomości do sieci. Sąd dodał, że orzecznictwo NSA i SN konsekwentnie przyjmowało, że w zakresie ustalania zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej nie mieści się wprowadzanie opłat za korzystanie z nich (por. wyrok NSA z 31 maja 1996 r., sygn. akt I SA/Łd 65/96, z 16 grudnia 1996 r.).

Sąd nie znalazł podstaw przedmiotowej uchwały również w innych przepisach prawa obowiązującego w chwili jej podejmowania. Ustawodawca określił zasady finansowego uczestnictwa właścicieli nieruchomości w budowie urządzeń infrastruktury technicznej, w tym zakładania instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych, poprzez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Jest to jedyna prawna możliwość obciążenia właściciela nieruchomości z tytułu wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej, jeżeli wskutek budowy wzrosła wartość nieruchomości. Tryb obciążania i ustalania opłat adiacenckich regulują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podłączenie nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej jest prawnym obowiązkiem mieszkańca, obwarowanym karą grzywny, jednak przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe w przypadku, gdy dana nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Przedmiotowa uchwała zatem została wydana bez upoważnienia ustawowego


 

(Wyrok WSA w Krakowie z 23 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 402/11, orzeczenie nieprawomocne)

 

Podziel się!

Aby dodać komentarz, zaloguj się.