Stwierdzenie nieważności uchwały

/ 20.12.2012
PRAWNIK ODPOWIADA 41 10 2009 41

Do kogo powinni zwrócić się radni w przypadku wątpliwości co do zgodności uchwały rady gminy z prawem? Czy wystarczy informacja do wojewody od przewodniczącej komisji oświaty lub przewodniczącej rady gminy? Czy powinna to być uchwała stwierdzająca naruszenie prawa?

Organem właściwym do stwierdzenia zgodności z prawem uchwały rady gminy jest wojewoda. Podejmuje on postępowanie z urzędu, toteż radny czy przewodniczący nie ma możliwości wymuszenia na organie nadzoru stwierdzenia nieważności uchwały. {paid}
UZASADNIENIE
Postępowanie w sprawie uznania uchwały za niezgodną z prawem z urzędu wszczyna organ nadzoru, tj. wojewoda (art. 91 ustawy o samorządzie gminnym). Wyjątkowo kontrola może nastąpić na wniosek prokuratora (art. 182 k.p.a.). Natomiast radni mogą, jako osoby trzecie dać „sygnał" wojewodzie. Zgodnie z prawem ocena, czy dany akt jest niezgodny z prawem, należy wyłącznie do organu nadzoru. Tak samo prowadzenie w tej sprawie postępowania zależy od tego organu. Jak wskazuje doktryna, złożenie w tej materii wniosku przez jakikolwiek podmiot nie jest równoznaczne i nie skutkuje wszczęciem postępowania w sprawie uznania uchwały (czy zarządzenia) za niezgodną z prawem (uchwała NSA z 21 października 2002 r., sygn. akt OPS 9/02). Co więcej, organ nadzoru może orzec o nieważności uchwały (bądź zarządzenia wójta, burmistrza, prezydenta) w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia.
Z kolei na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, zaskarżyć uchwałę (bądź zarządzenie) może każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone tym aktem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Nie jest to wprawdzie środek bezpośredniego nadzoru nad działalnością gminy, ale może posłużyć do wyeliminowania aktu z obiegu prawnego. Przepis art. 101 należy stosować ostrożnie. Po pierwsze, najpierw należy wezwać organ do usunięcia naruszenia, a po drugie, osoba kwestionująca uchwałę musi wykazać swój interes prawny. Praktyka sądowa pokazuje, że pojęcie to jest mylnie interpretowane przez radnych, którzy z samej tylko funkcji radnego wnioskują uprawnienie do zaskarżenia uchwały na podstawie art. 101. Zgodnie z tezą nr 1 wyroku NSA z 9 czerwca 1995 r. (sygn. akt IV SA 346/93), naruszenie interesu prawnego występuje wtedy, gdy organ gminy nie przestrzega norm prawnych powszechnie obowiązujących. Osoba wnosząca skargę do sądu administracyjnego może wykazać, że jej interes prawny wynika zarówno z jej indywidualnych uprawnień, jak i uprawnień przysługujących w związku z przynależnością do wspólnoty mieszkańców (Zieliński A., Zbycie nieruchomości budowlanej gminy a skarga z art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym [w:] PiP 1994).
PODSTAWA PRAWNA
• Art. 91, art. 101 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.)
• Art. 182 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DzU z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.)
ORZECZNICTWO
• Uchwała NSA z 21 października 2002 r. (sygn. akt OPS 9/02)
• Wyrok NSA z 9 czerwca 1995 r. (sygn. akt IV SA 346/93)

Podziel się!

Aby dodać komentarz, zaloguj się.