Wycinka samosiejek z działki rolnej

Autor: Dagmara Kafar / 05.04.2013
2013 7 SPRAWY SAMORZĄDOWE
Właściciel działki wystąpił o wydanie zezwolenia na usunięcie ponad 100 drzew rosnących na działce rolnej. Działka nie była uprawiana od ponad 15 lat. Wyrosły na niej samosiejki (brzozy, topole osiki, olchy, sosny). Najgrubsze drzewo – brzoza ma 96 cm. Działka jest działką rolną. Rolne przeznaczenie ma też w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Działka położona jest na Warszawskim Obszarze Chronionego Krajobrazu, który zakazuje likwidowania zadrzewień śródpolnych. Czy w takiej sytuacji, gdy właściciel chce przywrócić użytkowanie rolnicze działki, można wydać zezwolenie na usunięcie opisanych drzew?

Treść rozstrzygnięcia w opisanej sprawie będzie efektem uznania administracyjnego. Organ nie jest w tym przypadku związany przepisami prawa i zobligowany do wydania decyzji odmownej czy też bezwarunkowego rozstrzygnięcia pozytywnego.

 

Sprawy wycinki drzew reguluje ustawa o ochronie przyrody, w szczególności w rozdziale 4 pt. „Ochrona terenów zieleni i zadrzewień” (art. 78–90) wraz z rozporządzeniami wykonawczymi. Zezwolenie na wycinkę drzew jest decyzją administracyjną, zawierającą kilka elementów. Oprócz określenia ilości i składu gatunkowego drzew przewidzianych do usunięcia, decyzja ta może ustalać również termin i warunki wycinki, a także wysokość opłat, terminy, ewentualnie podstawę zwolnienia z ich uiszczenia.

 

Na fakt wydania, bądź nie, zezwolenia na wycinkę będą miały bezpośredni wpływ:

  • wiek drzew,
  • gatunek drzew.

 

Warunki wycinki drzew oraz ewentualna wysokość opłaty z nią związanej będą pochodną następujących elementów:

  • ilości drzew,
  • obwodów drzew mierzonych w tzw. pierśnicach (na wysokości 130 cm nad poziomem gruntu),
  • gatunków drzew,
  • położenia w granicach terenów chronionych

oraz innych czynników, które w omawianym przypadku mają mniejsze znaczenie.

 

Należy w tym miejscu podkreślić, że z uzyskiwania zezwoleń zwolniona jest m.in. wycinka drzew młodszych niż dziesięcioletnie, a także drzew owocowych (rosnących poza obszarami chronionymi konserwatorsko lub w granicach parku narodowego względnie rezerwatu przyrody, objętych dodatkowo ochroną krajobrazową).

 

W pierwszej kolejności należy więc ustalić, czy obszar, na którym planowana jest wycinka, objęty jest ochroną, a jeśli tak, to jakiego jest ona rodzaju. Następnie należy przeprowadzić rozpoznanie w celu wyłączenia z prowadzonego postępowania drzew niepodlegających przepisom o ochronie przyrody, np. niespełniających kryterium wiekowego, czy owocowych (lub spełniających inne przypadki, wyszczególnione w art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody).

 

Na jakich zasadach?

Warunki wycinki, polegające np. na zrealizowaniu określonej kompensacji przyrodniczej oraz ustalenie wysokości opłaty, uzależnione są od wielu czynników, wynikających wprost z ustawy o ochronie przyrody oraz rozporządzeń wykonawczych. Zakres i zasady kompensacji przyrodniczej są efektem uznania administracyjnego, uzależnionego od istniejących i pożądanych uwarunkowań przyrodniczych. Mogą przybrać wiele postaci: nakazu przesadzenia drzew we wskazane miejsce lub zastąpienie ich nowymi nasadzeniami w ilości nie mniejszej niż liczba drzew usuniętych. Użycie wyrażenia „w liczbie nie mniejszej niż” oznacza, że jeśli organ uzna to za uzasadnione, nakaz nasadzeń może obejmować liczbę większą od liczby usuniętych drzew. Wysokość opłat uzależniona jest natomiast od wielu czynników, a przede wszystkim od obwodu i składu gatunkowego przewidzianych do wycinki drzew i corocznie ogłaszana w Monitorze Polskim przez ministra środowiska. Zwolnienia czy odroczenia w ich uiszczeniu są pochodną czynników, które należy analizować odrębnie. W tej grupie występują np.: zwolnienia z opłat wycinki prowadzonej niezależnie od działalności gospodarczej czy związanej z utrzymaniem bezpieczeństwa komunikacyjnego, czy też wycinki drzew obumarłych lub nierokujących szansy na przeżycie. Odroczenia opłat uzależnione są natomiast m.in. od pozytywnego efektu nakazanych decyzją przesadzeń lub nasadzeń nowych roślin.

 

Obszar chroniony

Fakt położenia omawianego terenu w granicach Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (dalej: WOChK)  jest właśnie jedną z takich okoliczności, którą organ powinien uwzględnić przy wydawaniu rozstrzygnięcia administracyjnego, dotyczącego wycinki drzew – pozytywnego bądź negatywnego. Z całą pewnością trzeba stwierdzić, że sam fakt lokalizacji w granicach WOChK nie jest wystarczającą podstawą do wydania decyzji odmownej. Należy bowiem pamiętać, że objęcie ochroną krajobrazową jakiegoś obszaru ma jedynie bezpośredni wpływ na procedury sporządzania różnorakich opracowań planistycznych, takich jak: studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin czy chociażby miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W obowiązujących przepisach prawa brakuje bezpośredniej relacji pomiędzy wydawaniem zezwoleń na wycinkę zieleni z aktami prawa miejscowego, czy rozporządzeniami administracji rządowej. W przepisach dotyczących ochrony przyrody nie określono wprost obowiązku uwzględniania przy wydawaniu zezwoleń na wycinkę drzew ustaleń dokumentów planistycznych, czy nawet rozporządzeń właściwego wojewody, względnie uchwały wojewódzkiego sejmiku samorządowego, w sprawie obszaru chronionego krajobrazu oraz zasad jego ochrony.

 

Przenosząc powyższe na grunt omawianego przypadku, należy zauważyć, że w rozporządzeniu wojewody mazowieckiego w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu zawarto zapisy zwalniające ze stosowania zawartych w nim zakazów (w tym likwidowania zadrzewień śródpolnych) względem ustaleń wynikających z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy wcześniejszych niż samo rozporządzenie. Jeśli więc obowiązujący plan miejscowy, określający rolne przeznaczenie terenu, wszedł w życie przed wydaniem rozporządzenia wojewody, to zwolnienie z jego stosowania jest ewidentne i niebudzące wątpliwości. W przeciwnym razie można wydać zezwolenie łącznie z określeniem warunków wycinki, uwzględniających cel ochrony WOChK. Z przyrodniczego punktu widzenia wydaje się, że korzystniejsze będzie ustalenie pożądanych warunków kompensacji przyrodniczej, zgodnych z zasadami określonymi w rozporządzeniu wojewody, niż ochrona zadrzewień o przypadkowej lokalizacji i składzie gatunkowym. Nie bez znaczenia jest również fakt, że przedmiotem ochrony WOChK są również krajobrazy rolnicze.

 

Dla pełnego zobrazowania zagadnienia należy przypomnieć, że usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia podlega administracyjnej karze pieniężnej, określanej również w drodze decyzji według stawek corocznie ogłaszanych przez ministra środowiska w Monitorze Polskim.

 

 

PODSTAWA PRAWNA

  • Ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (DzU z 2009 r. nr 151, poz. 1220 z ost. zm., DzU z 2013 r. poz. 165)
  • Obwieszczenie ministra środowiska z 25 września 2012 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni w 2013 r. (MP z 2012 r. poz. 74)
  • Rozporządzenie nr 3 wojewody mazowieckiego z 13 lutego 2007 r. w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (DzUrz Woj. Mazowieckiego nr 42 poz. 870)
Podziel się!

Aby dodać komentarz, zaloguj się.