Wydatki niewygasające

Autor: Weronika Grabowiecka / 20.12.2012
PRAWO 35 9 2006 35

Z upływem roku budżetowego nie wygasają wydatki JST, których planowanym źródłem są przychody z kredytów zagranicznych oraz przeznaczone na współfinansowanie programów i projektów realizowanych ze środków zagranicznych, niepodlegających zwrotowi, jeśli ich realizację przewidziano na kilka lat.

Zasady dotyczące niewygasających wydatków budżetowych określono w art. 191 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (DzU nr 249, poz. 2104 ze zm., dalej ufp). W myśl jej art. 191 ust. 1 niezrealizowane kwoty wydatków zamieszczonych w budżecie JST wygasają z upływem roku budżetowego. Wyjątek stanowią te, których źródłem są dochody własne jednostki budżetowej. Natomiast organ stanowiący JST może ustalić wykaz wydatków i określić ostateczny termin dokonania każdego ujętego w tym wykazie w następnym roku budżetowym (ust. 2). Biorąc go pod uwagę, rada ustala plan finansowy wydatków wg klasyfikacji budżetowej z wyodrębnieniem majątkowych (ust. 3). Ponadto przepisy art. 191 ust. 4 ufp nakazują, aby środki finansowe na wydatki ujęte w wykazie były gromadzone na wyodrębnionym rachunku bankowym, utworzony m jako subkonto podstawowego rachunku bankowego JST.

Wypełniając delegację z art. 17 ust. 3 pkt 1 ufp, minister finansów określił w drodze rozporządzenia z 28 lipca 2006 r. szczególne zasady rachunkowości oraz plany kont dla budżetu państwa, budżetów JST oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych (DzU nr 142, poz. 1020), które zastąpiło rozporządzenie z 18 grudnia 2001 r. W świetle poprzednio i aktualnie obowiązujących przepisów, na kontach księgowo- bilansowych prowadzi się ewidencję wydatków niewygasających z upływem roku budżetowego. Do ewidencji rozliczeń z jednostkami budżetowymi z tytułu zrealizowanych przez te jednostki wydatków niewygasających, służy konto 225, które zostało wprowadzone tym rozporządzeniem. Na stronie Wn tego konta ujmuje się środki przelane z rachunku budżetu na pokrycie tych wydatków jednostek budżetowych, natomiast na stronie Ma ? wydatki zrealizowane przez jednostki oraz przelewy środków niewykorzystanych. Ewidencja szczegółowa konta 225 powinna zapewnić możliwość ustalenia stanu rozliczeń z poszczególnymi jednostkami budżetowymi z tytułu przekazanych im środków na realizację wydatków niewygasających. Saldo konta może być odzwierciedlone jedynie na stronie Wn, oznaczając tym samym stan nierozliczonych środków przekazanych jednostkom budżetowym. Wymienione konta zostały ujęte w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 28 lipca 2006 r. ?Plan kont dla budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego?.

Uruchomienie środków z podstawowego rachunku budżetu na wydzielone subkonto, obejmujące wyodrębnione środki na wydatki niewygasające, znajdzie odzwierciedlenie na koncie 133 ? ?Rachunek budżetu? po stronie Ma i 133-1 po stronie Wn jako wpływ tych środków na wymieniony rachunek. Zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu i określonymi w § 8 ust. 1 i 2 pkt 1, 2, 3 i 6 ?Instrukcji sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego?, stanowiącej załącznik nr 34 do rozporządzenia ministra finansów z 27 czerwca 2006 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (DzU nr 115, poz. 781), wydatki, które nie wygasły z upływem roku budżetowego i zostały ujęte w wykazie, powinny być zaksięgowane w ciężar planu wydatków niewygasających na konto 904 po stronie Wn i konto 225 po stronie Ma. W roku następnym zostanie ono rozliczone z przekazaną dotacją. W sprawozdaniu zbiorczym Rb?28S z wykonania planu wydatków budżetowych JST za IV kwartały roku budżetowego, powyższe wydatki należy pokazać w kolumnach:

? zaangażowanie: kol. 5,

? wydatki wykonane: kol. 6,

? wydatki, które nie wygasły z upływem roku budżetowego: kol. 10, (wypełnia się tylko w sprawozdaniu rocznym).

Podstawą ich wykazania są dane księgowości analitycznej do rachunku bieżącego bud ż et u, natomia s t w sprawozdaniu jednostkowym Rb-28S jednostki budżetowej będzie wykazane niewykonanie planu wydatków. W celu uzgodnienia księgowości jednostki budżetowej z księgowością JST wskazane jest sporządzanie oddzielnego wewnętrznego sprawozdania Rb-28S do wydatków niewygasających. W końcu roku budżetowego następuje przeksięgowanie salda konta 903 po stronie Ma na konto 961 po stronie Wn. Wówczas konto wydatków niewykonanych zamyka się równymi obrotami po stronie Wn i po stronie Ma konta 903. Otwarte pozostaje konto 225, którego saldo należy ująć w bilansie z wykonania budżetu po stronie ?Pasywów? w części II. ?Aktywa netto budżetu?, poz. 3 ?Rezerwa na niewygasające wydatki? oraz konto 133-1, którego saldo powinno znaleźć się po stronie ?Aktywów? w części I ?Środki pieniężne?, poz. 1.1. tegoż bilansu, stanowiącego załącznik nr 4 do rozporządzenia z 28 lipca 2006 r.

Wykorzystanie środków ujętych w planie wydatków niewygasających rozpocz y na się od przelania środków z wyodrębnionego subkonta podstawowego rachunku bankowego budżetu na rachunek jednostki budżetowej realizującej zadanie z tych środków, w terminie zabezpieczającym bieżącą realizację zobowiązań wynikających z zadań objętych wykazem. Przekazanie tych pieniędzy odbywa się z konta 133-1 po stronie Ma wraz z jednoczesnym odzwierciedleniem tego zapisu po stronie Wn na koncie 225.

Równolegle do operacji zaewidencjonowanych w księgach rachunkowych budżetu odbywa się księgowanie w ewidencji prowadzonej przez jednostkę budżetową w roku następnym - realizacji wydatków ze środków na wydatki niewygasające. Mianowicie wpływ na rachunek bieżący jednostki zostaje wprowadzony na konto 130 ? ?Rachunek bieżący? po stronie Wn w korespondencji z kontem 223 ? ?Rozliczenie wydatków budżetowych? po stronie Ma. Zobowiązanie wynikające z realizacji zadania z wydatków niewygasających zostaje rozliczone na podstawie faktur wystawionych przez wykonawcę poprzez dokonanie przelewu z rachunku bankowego jednostki budżetowej i zdjęcie tej kwoty z konta 130 po stronie Ma oraz rozliczenie zapłaty w korespondencji z kontem 201 ? ?Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami? po stronie Wn. Na koniec roku, w którym zadanie było realizowane, jednostka sporządza sprawozdanie Rb-28S, na podstawie którego dokonuje przeniesienia zrealizowanych wydatków niewygasających z konta 223 po stronie Wn na konto 800 ? ?Fundusz jednostki? po stronie Ma. Wymienione konta księgowe zostały ujęte w załączniku nr 2 do rozporządzenia z 28 lipca 2006 r. pn.: ?Plan kont dla jednostek budżetowych, zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych?. W powołanym planie kont novum w stosunku do poprzednio obowiązujących przepisów jest wprowadzenie konta pozabilansowego 981 ? ?Plan finansowy niewygasających wydatków?, które służy do ewidencji wydatków dysponenta środków budżetowych. Na stronie Wn konta 981 ujmuje się plan finansowy niewygasających wydatków budżetowych, natomiast na stronie Ma ? równowartość zrealizowanych wydatków budżetowych obciążających plan finansowy oraz wartość planu niewygasających wydatków w części niezrealizowanej lub wygasłej. Ponieważ uruchomienie środków na realizację zadania odbywa się w momencie jego realizacji, konto 981 nie powinno wykazywać salda na koniec roku.

W wyniku tak przeprowadzonych i prawidłowo zaksięgowanych operacji, wydatki na koncie 223 zostały rozliczone i w sposób właściwy odzwierciedlone w funduszu zasadniczym jednostki na koncie 800. Uregulowano także zobowiązanie wobec kontrahenta, który obciążył jednostkę fakturą (zaksięgowaną na konta: 080 lub 400 po stronie Wn i 201 po stronie Ma), co znalazło swoje odzwierciedlenie w ewidencji księgowej na kontach 201/130.

Zdarzają się przypadki zrealizowania wydatków w kwocie mniejszej niż ujęte w wykazie, zabezpieczone i przekazane środki finansowe do jednostki budżetowej. Wówczas przelewa ona niewykorzystane środki na rachunek budżetu, a operację tę ujmuje na kontach 223 po stronie Wn i 130 po stronie Ma. Natomiast w ewidencji księgowej JST wpływ środków niewykorzystanych księguje się na konta 133-1 po stronie Wn i zwrot przekazanych środków na konto 225 po stronie Ma. Równolegle do tej operacji powinno być dokonane przeniesienie niewykorzystanych niewygasających wydatków po upływie terminów określonych w wykazie tych wydatków na dochody, którego należy dokonać na kontach: 901 ? ?Dochody budżetu? po stronie Ma i 904 po stronie Wn (wraz z rozliczeniem po stronie Ma tego konta). Subkonto wydatków niewygasających 133-1 należy następnie rozliczyć z kontem 133 ?Rachunek budżetu?, poprzez dokonanie przelewu pomiędzy kontami. W wyniku tak przeprowadzonych operacji księgowych wydatki niewygasające zostaną prawidłowo odzwierciedlone na koncie 904, a saldo konta 901 przeniesione na koniec roku budżetowego na konto 961.

Każda operacja powinna być zaksięgowana wyłącznie na podstawie dowodów bankowych, zgodnie z wykazanymi obrotami. Musi zachodzić pełna zgodność zapisów księgowych między jednostką a bankiem. Jest to podyktowane wymogami przepisów określonych w komentarzu do konta 133, ujętym w załączniku nr 1 i komentarzu do konta 130, ujętym w załączniku nr 2 nowego rozporządzenia.

Podziel się!

Aby dodać komentarz, zaloguj się.