Zmiany w sposobie podziału części oświatowej subwencji

Autor: Roman Lorens / 13.03.2018
W dniu 1 stycznia 2018 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2018. Umożliwia ono podział określonej w ustawie budżetowej na rok 2018 kwoty części oświatowej subwencji ogólnej pomiędzy jednostki samorządu terytorialnego z uwzględnieniem w szczególności typów i rodzajów szkół i placówek prowadzonych przez te jednostki, stopni awansu zawodowego i nauczycieli oraz liczby uczniów w szkołach i placówkach (w tym liczby dzieci w wieku 6 lat w wychowaniu przedszkolnym).

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2018 stanowi wykonanie upoważnienia zawartego w art. 28 ust. 6 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

 

W rozporządzeniu, w stosunku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2017, zaproponowano następujące zmiany:

· dodanie nowych parametrów i zmiana zakresu uczniów w obecnych wskaźnikach w wyliczeniach części SOA;

· dodanie nowej wagi za zdany egzamin w liceach ogólnokształcących dla dorosłych i szkołach policealnych oraz dla uczestników kursów kwalifikacyjnych o wartości 0,165;

· zmiana wartości wagi dla uczniów szkół policealnych kształcących uczniów w zawodzie technik administracji oraz w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy z 0,23 na 0,10;

· obniżenie wartości wagi dla uczestników kwalifikacyjnych kursów zawodowych z 0,68 do 0,51;

· zwiększenie liczebności uczniów szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży oraz liczby uczniów ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia Sa,i (uwzględnienie wskaźnika będzie dotyczyć również liczebności przeliczonej wagą P1, P24, wagą na uczniów małych szkół, wagami na zadania pozaszkolne, wskaźnikami Li, Lwi) wskaźnikiem 4,63% w związku z powstaniem 8 klasy szkoły podstawowej od 1 września 2018 r.;

· zmniejszenie liczby uczniów dotychczasowych gimnazjów dla dzieci i młodzieży Sa,i (uwzględnienie wskaźnika będzie dotyczyć również liczebności przeliczonej wagą P2, wagą dla uczniów dotychczasowego gimnazjum, wagami na zadania pozaszkolne, oraz wskaźnikami Li i Lwi)  wskaźnikiem 17,29% w związku z kolejnym etapem wygaszania gimnazjów od 1 września 2018 r.;

· zmiany definicji małej szkoły. Obecną definicję zastąpiono górną granicą średniej liczby uczniów w klasie (szkoła, w której średnia liczba uczniów w klasie nie powinna przekraczać liczby 12), zmieniono sposób uwzględniania uczniów mniejszości w definicji malej szkoły. Zwiększenie wartości wagi na uczniów małych szkół z 0,18 na 0,20;

· zmiany wag dla uczniów należących do mniejszości narodowych lub etnicznych. Zmniejszenie wartości dwóch wag, tj. wagi P16 z wartości 1,5 na 1,3 oraz wagi P17 z wartości 1,1 na 1,0 oraz zwiększenie wartości wagi P18 z 0,4 na 0,6. Zmieniono również w przypadku szkół podstawowych i dotychczasowych gimnazjów wartości limitów, które decydowały o tym, która waga jest stosowana dla poszczególnych grup mniejszości;

· zmniejszenie wskaźnika naliczającego środki z tytułu wypłaty między innymi dodatku mieszkaniowego dla nauczycieli (wskaźnik R) z poziomu 0,12 do 0,107 w związku z likwidacją tego dodatku;

· zmiana sposobu naliczania subwencji na wychowanków internatów i burs (w tym również w szkołach artystycznych). W konsekwencji zwiększenie wagi dla wychowanków internatów i burs z wartości 1,50 na 1,82 a dla wychowanków internatów szkół artystycznych z 3,64 na 3,74;

· zmiana wartości wag P22 oraz P23 dla uczniów szkół muzycznych I stopnia z 1,01 na 0,85 oraz uczniów szkół muzycznych II stopnia z 1,70 na 1,50;

· doprecyzowanie kryteriów podziału części oświatowej subwencji ogólnej w zakresie finansowania gabinetów profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej;

· doprecyzowanie opisu wagi P34 dla uczniów szkół prowadzących kształcenie w zawodach podstawowych dla żeglugi morskiej i śródlądowej.

 

W celu doprecyzowania sposobu mierzenia skali zadań oświatowych i dostosowania do nich wysokości subwencji, rozporządzenie uzależnia tę wysokość od liczby uczniów przeliczeniowych otrzymanej przez zastosowanie zróżnicowanych wag i wskaźników dla wybranych kategorii uczniów (wychowanków) i określonych typów i rodzajów szkół oraz wskaźnika korygującego, uwzględniającego stopnie awansu zawodowego nauczycieli. Zastosowanie tego wskaźnika umożliwi przekazanie relatywnie wyższych kwot części oświatowej subwencji ogólnej do tych jednostek samorządu terytorialnego, w których udział etatów nauczycieli o najwyższych stopniach awansu zawodowego w relacji do ogólnej liczby etatów nauczycieli jest wyższy niż średnio w skali kraju, co przekłada się na poziom ponoszonych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego wydatków na wynagrodzenia nauczycieli.

 

Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej

W zastosowanej w rozporządzeniu kalkulacji liczba uczniów przeliczeniowych przemnażana jest przez finansowy standard podziału subwencji. Standard ten (oznaczony symbolem „A” w załączniku do rozporządzenia) otrzymuje się dzieląc kwotę ogólną subwencji (SO) pomniejszoną o 0,4 % rezerwy, przez ogólną liczbę uczniów przeliczeniowych. Zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2018 szacuje się, że finansowy standard A wyniesie ok. 5.436 zł. W stosunku do roku 2017 (5.293 zł) wzrośnie on o ok. 2,7 %, tj. o ok. 143 zł.

 

Ponadto w  kwocie subwencji oświatowej na 2018 r. zostały uwzględnione nowe zadania oświatowe oraz zmiany zakresu obecnych zadań oświatowych. Najważniejsze z nich to:

  • podwyższenie wynagrodzeń nauczycieli o 5% od 1 kwietnia 2018 r.,
  • zmiany wynikające z ustawy Prawo oświatowe oraz Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe oraz rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania,
  • planowane zmiany wynikające z ustawy o finansowaniu zadań oświatowych z zakresu urlopu dla poratowania zdrowia, kształcenia dorosłych, dodatków socjalnych dla nauczycieli,
  • zmiany w liczbie i strukturze awansu zawodowego nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych oraz nauczycieli 6-latków i dzieci starszych w placówkach wychowania przedszkolnego prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.

 

W rozporządzeniu, w stosunku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2017, zaproponowano następujące zmiany:

 

1. Subwencja za efekt - zmiany w wagach dla uczniów  liceów ogólnokształcących dla dorosłych, szkół policealnych, kwalifikacyjnych kursów zawodowych (kkz). Dotychczasowa subwencja naliczana na uczniów poszczególnych rodzajów szkół (LO dla dorosłych, szkoły policealne, kkz) została podzielona na dwie części: „za uczestnictwo w zajęciach” i „za zdany egzamin”. W algorytmie proponuje się więc:

a) dodanie nowej wagi „za zdany egzamin” dla:

· uczniów w liceach ogólnokształcących dla dorosłych, którzy zdali egzamin maturalny,

· uczniów w szkołach policealnych (wszystkie kategorie uczniów, bez szkół specjalnych), którzy zdali egzaminy potwierdzające wszystkie kwalifikacje w danym zawodzie,

· uczestników kwalifikacyjnych kursów zawodowych, którzy zdali egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji;

Wartość wagi kształtuje się na poziomie 0,165, co wyniesie w przybliżeniu ok. 890 zł na ucznia. Nie uwzględnia się do tej wagi absolwentów w szkołach, które wykazały zerową liczbę uczniów ogółem. Wagą „za zdany egzamin” zostaną przeliczeni uczniowie, którzy zdali egzamin w ubiegłym roku szkolnym (czyli waga będzie uwzględniać zdawalność z rocznym opóźnieniem).

 

b) zmianę poziomu subwencji „za uczestnictwo w zajęciach”, tj.:

· zróżnicowanie wskaźników do wyliczenia kwot subwencji dla liceów ogólnokształcących dla dorosłych oraz szkół policealnych w części SOA,

· wprowadzenie dodatkowego zróżnicowania wag dla uczniów szkół policealnych dla dzieci i młodzieży ze względu na publiczność (w przypadku uczniów niepełnosprawnych w szkołach policealnych ogólnodostępnych dla dzieci i młodzieży finansowanie zostaje utrzymane na zasadach jak w latach ubiegłych, uczniowie Ci są również wyłączeni z „wagi za egzamin”),

· obniżenie wartości wagi dla uczestników kwalifikacyjnych kursów zawodowych z 0,68 do 0,51;

Należy zauważyć, że w algorytmie podziału subwencji wprowadzono zasadę, aby finansowanie za efekt nie zostało ograniczone tylko do szkół „niesamorządowych”, ale również objęło szkoły prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego. Udział subwencji w części „za uczestnictwo w zajęciach” do dotychczasowej subwencji został tak ustalony, że w zależności od trybu i publiczności, średnio mieści się w przedziale od 75% do 93% w przypadku szkół policealnych (za wyjątkiem niepublicznych szkół policealnych dla dzieci i młodzieży), natomiast w przypadku  liceów ogólnokształcących dla dorosłych od 70% do 89%. W przypadku uczestników kwalifikacyjnych kursów zawodowych udział w części „za uczestnictwo w zajęciach” stanowić będzie 75% dotychczasowej subwencji. Ponadto zaproponowano  obniżenie wskaźnika dla uczniów niepublicznych szkół policealnych dla dzieci i młodzieży o 55%. W tym przypadku subwencja w części „za uczestnictwo w zajęciach” stanowić będzie 59% dotychczasowej subwencji.

 

Zmianie uległy także w zasady naliczania subwencji na uczniów tzw. małych szkół:

c) zwiększenie wartości wagi dla uczniów małych szkół z 0,18 na 0,2 (z 1 052 zł do 1 169 zł),

d) zmiana definicji małej szkoły. Obecnie waga przysługiwała dla uczniów szkół podstawowych, w których liczba uczniów nie przekraczała 70. Obecną definicję zastąpiono górną granicą średniej liczby uczniów w klasie (szkoła, w której średnia liczba uczniów w klasie nie powinna przekraczać liczby 12). Taka zmiana definicji umożliwi uwzględnienie klasy 7 szkoły podstawowej oraz klasy 8 od 1 września 2018 r. Ponadto definicja została również zmieniona w związku ze zmianami dotyczącymi organizacji kształcenia uczniów należących do mniejszości. Do tej pory przy ustalaniu czy szkoła jest mała, z liczby uczniów w szkole odejmowało się wszystkich uczniów należących do mniejszości, natomiast teraz zapisy rozporządzenia wyłączyły grupę uczniów oddziałów i szkół z nauczaniem w języku mniejszości oraz uczniów oddziałów i szkół, w których zajęcia edukacyjne są prowadzone w dwóch językach: polskim oraz języku mniejszości będącym drugim językiem nauczania.

 

Zmiany dotyczą również wagi dla uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych:

e) zmniejszenie wartości dwóch najwyższych wag, tj. wagi P16 z wartości 1,5 do 1,3 i wagi P17 z wartości 1,1 do 1,0. Zmiana poziomu finansowania uczniów należących do mniejszości wynika ze zmian warunków organizacyjnych nauki języka mniejszości wprowadzonych przepisami rozporządzenia z dnia 18 sierpnia br. (wejście w życie zmian od 1 września 2017 r.). W rozporządzeniu wprowadzono zmiany, które wpływają na wysokość kosztów ponoszonych na organizację nauki języka mniejszości.

f)  zwiększono wartości wagi P18 z 0,4 do 0,6, tj. wagi dla uczniów oddziałów i szkół z nauczaniem w języku mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub w języku regionalnym oraz dla uczniów oddziałów i szkół, w których zajęcia edukacyjne są prowadzone w dwóch językach: polskim oraz języku mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub języku regionalnym, będącym drugim językiem nauczania. Podwyższenie tej wagi jest związane m.in. ze zmniejszaniem (rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2017 r.) maksymalnej liczebności uczniów w międzyszkolnym zespole nauczania (z 20 do 16).

g) zmiany limitów wielkości grup uczniów mniejszości, które decydują o stosowaniu poszczególnych wag, w związku z rozpoczęciem funkcjonowania 7 klasy szkoły podstawowej od 1 września 2017 r. oraz w związku z rozpoczęciem wygaszania gimnazjów od 1 września 2017 r. Poniższa tabela prezentuje zmiany warunków które będą miały wpływ na stosowaniu poszczególnych wag dla uczniów należących do danej mniejszości narodowej lub etnicznej oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym, dla uczniów pochodzenia romskiego, dla których szkoła podejmuje dodatkowe zadania edukacyjne:

 

Zmniejszono także wskaźnik naliczający środki z tytułu wypłaty dodatku mieszkaniowego dla nauczycieli (wskaźnik R) z poziomu 0,12 do 0,107. Jest to związane z planowanymi zmianami w projekcie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie likwidacji tego dodatku od 1 stycznia 2018 r.

 

Zmianie uległ sposób naliczania subwencji na wychowanków internatów i burs (w tym również w szkołach artystycznych) wg. danych ze stanu na 30 września na dane średnioroczne. Jednocześnie zwiększenie wagi dla wychowanków internatów i burs (z 1,5 na 1,82) i dla wychowanków internatów szkół artystycznych (z 3,64 na 3,74) z uwagi na fakt że liczba uczniów średniorocznych jest niższa aniżeli liczba uczniów wykazanych na dzień 30 września.

 

Zmniejszenie wag dla szkół muzycznych uzupełniających I i II stopnia:

a) dla uczniów szkół muzycznych I stopnia (waga P22) z wartości 1,01 do wartości 0,85,

b) dla uczniów szkół muzycznych II stopnia (waga P23) z wartości 1,7 do wartości 1,5.

 

Ponadto doprecyzowanie kryteriów podziału części oświatowej subwencji ogólnej w zakresie finansowania gabinetów profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej w związku z wejściem w życie ustawy z 15 września 2017 r. o szczególnych rozwiązaniach zapewniających poprawę jakości i dostępności świadczeń opieki zdrowotnej (DzU z 2017 r.  poz. 1774).

 

Skutki finansowe regulacji

Wejście w życie rozporządzenia nie spowodowało  dodatkowych skutków finansowych dla budżetu państwa, bowiem dzieli ono kwotę części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, której wysokość określana jest corocznie w ustawie budżetowej. W projekcie ustawy budżetowej na rok 2018, zaplanowano część oświatową subwencji ogólnej w wysokości 43.079,335 mln zł. I jest ona wyższa w stosunku do kwoty części oświatowej subwencji ogólnej uwzględnionej w ustawie budżetowej na rok 2017 (41.909,536 mln zł) o 1.169,8 mln zł, tj. o 2,79%.

 

Do zmian należy zaliczyć:

· zmniejszenie wskaźników w części SOA dla liceów ogólnokształcących dla dorosłych oraz szkół policealnych;

· naliczenie subwencji nową wagą za zdany egzamin w liceach ogólnokształcących dla dorosłych i szkołach policealnych oraz dla uczestników kwalifikacyjnych kursów zawodowych o wartości 0,165 (szacuje się, że średnia kwota subwencji na ucznia naliczana tą wagą wyniesie 908 zł);

· obniżenie wartości wagi dla uczestników kwalifikacyjnych kursów zawodowych z 0,68 do 0,51 (obniżenie średniej kwoty z 3 764 zł do 2 823 zł, tj. o 25%).

· wyodrębnienie nowej wagi o wartości 0,10 dla uczniów szkół policealnych kształcących uczniów w zawodzie technik administracji lub w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wyłączenie tej kategorii uczniów z wagi o wartości 0,23 z wagi P12 (średnio  kwota subwencji na ucznia kształcącego się w tych zawodach szacuje się, że obniży się z 1 267 zł do 660 zł, tj. o 47%);

· wprowadzano wskaźnik zmniejszający liczbę uczniów dotychczasowych gimnazjów o 17,29% spowoduje skutek finansowy w kwocie ok. 751 mln zł (zmniejszenie o ok. 124 tys. uczniów).

· zwiększono wartości wagi na uczniów małych szkół z 0,18 na 0,20 oraz zmiana definicji małej szkoły (średnia kwota subwencji na ucznia wzrośnie z 1 052 zł do 1 169 zł, tj. o 11%). Zmiana definicji polega na zastąpieniu maksymalnej ogólnej liczby uczniów (70 uczniów) w małej szkole na górną granicę średniej liczby uczniów w klasie (szkoła, w której średnia liczba uczniów w klasie nie powinna przekraczać liczby 12);

· zmniejszono wartości dwóch najwyższych wag dla uczniów mniejszości narodowych lub etnicznych, tj. waga P16 z wartości 1,5 do 1,3 (średnio z kwoty 8 564 zł do 7 067 zł, tj. o 7%) i waga P17 z wartości 1,1 do 1,0 (średnio z kwoty 6 308 zł do 5 735 zł, tj. o 9%). Zmiana poziomu finansowania wynika ze zmian warunków organizacyjnych nauki języka mniejszości wprowadzonych przepisami rozporządzenia z dnia 18 sierpnia br. polegająca na obniżeniu dwóch ww. wag szacuje się, że będzie skutkować kwotą 26 mln zł;

· zwiększono wartości wagi dla wychowanków internatów i burs (w tym również w szkołach artystycznych) z 1,50 na 1,82 i dla wychowanków internatów szkół artystycznych (z 3,64 na 3,74). Podwyższenie wagi jest następstwem zmiany sposobu naliczania subwencji na wychowanków internatów i burs z uwagi na fakt że średnioroczna liczba uczniów jest niższa aniżeli liczba uczniów wykazanych na dzień 30 września;

· zmniejszono wartości wag dla uczniów szkół muzycznych I i II stopnia: P22 z 1,01 na 0,85 (szacuje się że średnio obniży się kwota na ucznia z 5 616 zł do 4 726 zł, tj. o 16%) oraz P23 z 1,70 na 1,50 (szacuje się że średnio obniży się kwota na ucznia z 9 387 zł do 8 282 zł, tj. o 12 %);

· zmniejszono wskaźnik naliczającego środki z tytułu wypłaty dodatku mieszkaniowego dla nauczycieli (wskaźnik R) z poziomu 0,12 do 0,107. Jest to konsekwencja planowanych zmian w projekcie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie likwidacji tego dodatku od 1 stycznia 2018.

 

Na podstawie danych statystycznych o liczbie uczniów (wychowanków) oraz etatów nauczycieli przyjętych do naliczenia jednostkom samorządu terytorialnego wstępnych kwot części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2018, szacuje się, że podział kwoty 43.079,335 mln zł (pomniejszonej o 0,4% rezerwę) w podziale na poszczególne rodzaje jednostek samorządu terytorialnego ukształtuje się następująco:

• gminy - 27.829,87 mln zł (64,9%),

  ▫ w tym miasta na prawach powiatu w zakresie zadań gminy – 7.273,0 mln zł,

• powiaty - 14.470,39 mln zł  (33,7%),

   ▫ w tym miasta na prawach powiatu w zakresie zadań powiatu – 6.820,3 mln zł,

• województwa – 606,75 mln zł  (1,4%).

 Zapraszamy do udziału w V Ogólnopolskiej Konferencji Samorządu i Oświaty

EDUKACJA PRZYSZŁOŚCI

11-12 kwietnia 2018 r.  w Lublinie

 

Podziel się!

Aby dodać komentarz, zaloguj się.