Zamawianie usług niepriorytetowych nie będzie już tak łatwe jak dotychczas. Taki wniosek nasuwa się po analizie nowych przepisów prawa zamówień publicznych, wprowadzanych tzw. dużą nowelizacją pzp z 2 grudnia 2009 r.

Definicję usług zawiera art. 2 pkt 10 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. DzU z 2007 r. nr 223, poz. 1655 z późn. zm.). Należy przez nie rozumieć wszelkie świadczenia, których przedmiotem nie są roboty budowlane lub dostawy, a są usługami wymienionymi w załączniku II do dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi lub w załącznikach XVII A i XVII B do dyrektywy 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 31 marca 2004 r. koordynującej procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych.

Nowa definicja usług
Nowa treść definicji usług jest rezultatem nowelizacji z 4 września 2008 r. (DzU z 2008 r. nr 171, poz. 1058), która dostosowała prawo zamówień publicznych do przepisów wspólnotowych. Zmiana metody ich definiowania została połączona z nowym ujęciem katalogu usług objętych częściowym wyłączeniem stosowania ustawy, tj. usług, jakie mogą być zamawiane na podstawie art. 5 pzp, a którym w przepisach wspólnotowych nadano miano usług niepriorytetowych. W postępowaniach o udzielenie zamówień, których przedmiotem są te usługi (art. 5 ust. 1 pzp) zamawiający może nie stosować przepisów ustawy dotyczących terminów składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub terminów składania ofert, wadium, obowiązku żądania dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu, zakazu ustalania kryteriów oceny ofert na podstawie właściwości wykonawcy oraz innych niż dotyczące wartości zamówienia przesłanek wyboru trybu negocjacji z ogłoszeniem, negocjacji bez ogłoszenia, zapytania o cenę, licytacji elektronicznej, a także przesłanek wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki oraz obowiązku informowania w tych przypadkach prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.

Katalog usług niepriorytetowych
Do wspomnianych już usług niepriorytetowych wymienionych w załączniku II B do dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi lub w załączniku XVII B do dyrektywy 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 31 marca 2004 r. koordynującej procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych zaliczamy:
• usługi hotelarskie i restauracyjne,
• usługi transportu kolejowego,
• usługi transportu wodnego,
• dodatkowe i pomocnicze usługi transportowe,
• usługi prawnicze,
• usługi rekrutacji i pozyskiwania personelu (z wyjątkiem umów o pracę),
• usługi detektywistyczne i bezpieczeństwa, z wyjątkiem usług samochodów opancerzonych,
• usługi edukacyjne i szkoleniowe,
• usługi społeczne i zdrowotne,
• usługi rekreacyjne, kulturalne i sportowe,
• inne usługi (z wyjątkiem umów zakupu, opracowywania, produkcji lub koprodukcji programów gotowych przez stacje nadawcze oraz umów dotyczących czasu antenowego).

Wprowadzony podział na usługi priorytetowe i niepriorytetowe znajduje swoje źródło w postanowieniach dyrektywy klasycznej i sektorowej. Przypomnijmy, że ustawa z 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (DzU z 1994 r. nr 76, poz. 344) w art. 2 pkt 3 określała usługi jako wszelkie prace, które nie są robotami budowlanymi ani dostawą. Z kolei nowelizacja pzp z 26 października 2001 r. (DzU z 2001 r. nr 76, poz. 813) wskazywała, że usługi należy rozumieć jako wszelkie świadczenia, których przedmiotem nie są roboty budowlane lub dostawy.

W myśl dużej nowelizacji pzp
Uchwalona przez Sejm 2 grudnia 2009 r. ustawa o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (tzw. duża nowelizacja) wprowadza do pzp art. 2a dający prezesowi Rady Ministrów delegację do określania w drodze rozporządzenia wykazu usług o charakterze priorytetowym i niepriorytetowym. W artykule 1 pkt 5 ww. nowelizacji ogranicza się też możliwość wykorzystywania do zamawiania usług o charakterze niepriorytetowym trybów: negocjacji bez ogłoszenia oraz zamówienia z wolnej ręki. Natomiast nie będzie można zamawiać tych usług w trybie zapytania o cenę w sposób uprzywilejowany (z pominięciem przesłanek wyboru trybu). Jak ma stanowić ust. 1a art. 5 pzp, zamawiający może wszcząć postępowanie w trybie negocjacji bez ogłoszenia lub w trybie zamówienia z wolnej ręki także w innych uzasadnionych przypadkach, niż określone odpowiednio w art. 62 ust. 1 lub art. 67 ust. 1, w szczególności jeżeli zastosowanie innego trybu mogłoby skutkować co najmniej jedną z następujących okoliczności:
1) naruszeniem zasad celowego, oszczędnego i efektywnego dokonywania wydatków;
2) naruszeniem zasad dokonywania wydatków w wysokości i w terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań;
3) poniesieniem straty w mieniu publicznym;
4) uniemożliwieniem terminowej realizacji zadań.

Natomiast w przypadku zamówień, których przedmiotem są usługi prawnicze (dodany do artykułu 5 pzp nowy ust. 1b), polegające na wykonywaniu zastępstwa procesowego przed sądami, trybunałami lub innymi organami orzekającymi lub w doradztwie prawnym w zakresie zastępstwa procesowego, lub jeżeli wymaga tego ochrona ważnych praw lub interesów Skarbu Państwa, nie stosuje się przepisów ustawy dotyczących przesłanek wyboru trybu negocjacji bez ogłoszenia oraz przesłanek wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki.

Unieważnienie umowy
Warto też zwrócić uwagę na nowe brzmienie art. 146 ust. 1 pkt 1 pzp (także wprowadzany ww. nowelizacją), zgodnie z którym umowa podlega unieważnieniu, jeżeli zamawiający z naruszeniem przepisów ustawy zastosował tryb negocjacji bez ogłoszenia lub zamówienia z wolnej ręki. Umowa w tym przypadku nie podlega unieważnieniu, jeżeli zamawiający miał uzasadnione podstawy, aby sądzić, że działa zgodnie z ustawą, a umowa została zawarta odpowiednio po upływie 5 dni od dnia zamieszczenia ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy w Biuletynie Zamówień Publicznych albo po upływie 10 dni od dnia publikacji tego ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (art. 146 ust. 2 pkt 1).
W przypadku zamawiania usług niepriorytetowych będziemy mieli zatem do czynienia z zaostrzeniem obowiązujących przepisów na skutek zmian wprowadzanych ustawą o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw uchwaloną przez Sejm 2 grudnia 2009 r.

JAROSŁAW BALCEWICZ
dyrektor Instytutu Businessu i Rozwoju w Gdańsku

Powrót do spisu treści