Ustawą z 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (DzU nr 173, poz. 1218, dalej zugn) prawodawca wprowadził kilkadziesiąt zmian w dotychczasowych przepisach, w szczególności w ustawie o gospodarce nieruchomościami (ugn), ale także w ustawie o samorządzie gminnym (usg).
W tym ostatnim akcie zmieniony został art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a), a więc przepis stanowiący do tej pory podstawę przyjęcia uchwały przez radę gminy „w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określania zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata". Od 22 października 2007 r., a więc od momentu wejścia nowelizacji w życie, rada gminy ma już nieco inne kompetencje. Obecnie rada gminy „w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu ma określić zasady nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony". Oczywiście, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.
Łatwo zauważyć, że oprócz kosmetycznej zmiany terminu umów najmu i dzierżawy, co do których należy ustalić zasady ich nawiązywania, zmianie uległ sam zakres przedmiotowy uchwały (upoważnienia). Mianowicie, po noweli uchwałodawca ma obowiązek ustalić zasady (najogólniej mówiąc) gospodarowania nieruchomościami, a nie jak do tej pory było - nieruchomościami gruntowymi. Ktoś mógłby powiedzieć, to również kosmetyka, drobna korekta. Wydaje się jednak, że nie.
Art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a jest przepisem powiązanym z regulacjami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślenia jednak wymaga, iż nie wchodzi w zakres przepisów ugn, a jedynie je „wspomaga". Z uwagi jednak na zależności obu aktów pojęcia niezdefiniowane w ww. art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a usg należy interpretować w kontekście ugn, czy też szerzej - przepisów prawa cywilnego. Tak więc poprzednio obowiązujące pojęcie „nieruchomości gruntowych" odpowiadało definicji z art. 4 pkt 1 ugn i oznaczało grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności. Obecnie użyte pojęcie „nieruchomości" odpowiada natomiast treści art. 46 § 1 kc - „Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności". Z powyższego wynika wyraźnie, iż zmienił się zakres umocowania rady gminy.
Wróćmy więc do przepisów przejściowych. Wiemy już z regulacji końcowych, iż nowe brzmienie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit a weszło w życie 22 października 2007 r. Z przepisów przejściowych natomiast możemy wywnioskować, że dotychczasowe przepisy wykonawcze, w tym również uchwała rady gminy określająca zasady na podstawie ww. art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a, utraciły moc obowiązującą. Wyjątek dotyczy jedynie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 191 ust. 8 oraz art. 197 pkt 8 ugn. Wniosek taki wynika z treści art. 7 zugn; skoro bowiem wedle tej normy dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 191 ust. 8 oraz art. 197 pkt 8 ugn zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych, to a contrario pozostałe przepisy wykonawcze tracą moc.
Potwierdza to ponadto rozporządzenie prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej" (DzU nr 100, poz. 908). Zgodnie z § 32 ust. 2 tego rozporządzenia, jeżeli zmienia się treść przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego w ten sposób, że zmienia się rodzaj aktu wykonawczego albo zakres spraw przekazanych do uregulowania aktem wykonawczym lub wytyczne dotyczące treści tego aktu, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej treść przepisu upoważniającego.
Oczywiście nagła (nowelizacja przewidywała tylko 1-miesięczne vacatio legis) utrata mocy obowiązującej uchwały w sprawie zasad paraliżowałaby działalność poszczególnych gmin. Nie byłoby inaczej, gdyby nie to, że wójt zamiast czekać do uchwalenia zasad, może dokonać czynności prawnych, uzyskując każdorazowo indywidualną zgodę rady gminy na taką czynność.

Autor jest radcą prawnym.

Powrót do spisu treści