Jak stanowi art. 11b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (dalej usg) działalność organów gminy (rady gminy i wójta) jest jawna. Ograniczenia jawności działalności organów gminy mogą wynikać wyłącznie z ustaw (m.in. ustawy o ochronie informacji niejawnej, ordynacji podatkowej). Potwierdził to w swoim rozstrzygnięciu nadzorczym z 17 sierpnia 2001 r. wojewoda dolnośląski, stwierdzając, że wyłączenie jawności dopuszczalne jest wyłącznie na drodze ustawowej, jedynie przepis ustawy może decydować o ograniczeniach zasady jawności (rozstrzygnięcie nadzorcze z 17 sierpnia 2001 r. wojewody dolnośląskiego, PN.II.0911-3/24/01, OwSS 2001/4/120).
Z zasady jawności działania organów gminy wynika przysługujące obywatelom prawo do:
? uzyskiwania informacji,
? wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji,
? dostępu do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń organów gminy i komisji rady gminy (art. 11b ust. 2 usg).
Rada gminy powinna określić w statucie gminy zasady dostępu do wyżej określonych dokumentów i korzystania z nich (art. 11b ust. 3 usg).
Jak wynika więc z powyższego, z uwzględnieniem ograniczenia jawności wynikającego z ustaw, mieszkańcom powinny być udostępnione zarówno protokoły sesji rady gminy, jak również protokoły komisji rady gminy. Mieszkańcy mogą też uczestniczyć w sesjach rady gminy, mogą także uczestniczyć w posiedzeniach komisji rady gminy. Uregulowania powyższe dają im również prawo dostępu do dokumentów, które radni przeglądają w czasie sesji rady gminy lub posiedzeń komisji rady gminy.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.in.publ., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, osoba korzystająca z tego prawa nie musi wykazywać interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 u.in.publ.). Prawo do informacji publicznej obejmuje między innymi prawo dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (art. 3 ust. 1 pkt 3 u.in.publ.). Jak stanowi art. 7 ust. 1 pkt 3 u.in.publ., jednym ze sposobów udostępniania informacji publicznych jest udostępnianie materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia. Należy więc stwierdzić, że w przypadku istnienia nagrania sesji rady gminy, nagranie to powinno być udostępnione, niezależnie od tego, czy protokół sesji różni się od tego nagrania (np. został napisany w skróconej wersji), czy też nie.
Biorąc powyższe pod uwagę, z wyjątkiem ograniczeń ustawowych, niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa są wszelkie działania mające na celu uniemożliwienie lub utrudnienie dostępu mieszkańców do sesji rady gminy i posiedzeń jej komisji, protokołów i innych dokumentów.

Powrót do spisu treści