Audyt wewnętrzny (aud.wew.) – audyt można określić jako monitorowanie systemu kontroli zarządczej pod kątem jego legalności, gospodarności, celowości i rzetelności oraz przejrzystości i jawności, dokonywanej przez funkcjonalnie niezależnych (aczkolwiek umiejscowionych w ramach jednostki) audytorów. Komórka audytu ma przede wszystkim służyć profesjonalną radą kierownikowi jednostki na temat istniejących w niej wewnętrznych procedur zarządzania.

Nakreślona w ten sposób definicja nawiązuje do międzynarodowych standardów audytu, wydanych przez Instytut Audytorów Wewnętrznych (Institute of Internal Auditors), które określają audyt jako: „niezależnie prowadzoną działalność, mającą na celu zapewnienie instytucji pewności oraz doradztwa, wspieraną poprzez zasadę wartości dodanej mającej na celu polepszenie działania instytucji. Wspomaga ona instytucję w spełnianiu jej celów, poprzez usystematyzowane i ukierunkowane podejście do oceny i poprawy efektywności zarządzania ryzykiem, kontroli i kierowania instytucją”.

Mając na względzie różnicę pomiędzy kontrolą administracyjną, zajmującą się sprawdzaniem wykonywania określonej polityki rządowej i osiąganiem założonych przez nią celów, a aud.wew., rozumianym jako weryfikacja systemu zarządzania finansowego oraz sprawdzenie dokumentów finansowych, ustawa wprowadza obowiązek przeprowadzania audytu.

Aud.wew. jest to ogół działań, przez które kierownik jednostki uzyskuje obiektywną
i niezależną ocenę funkcjonowania jednostki w zakresie wykonywania kontroli finansowej pod względem legalności, gospodarności, celowości, rzetelności, a także przejrzystości i jawności. Obejmuje on:

• niezależne badanie systemów zarządzania i kontroli w jednostce, w tym procedur kontroli finansowej, w wyniku którego kierownik jednostki uzyskuje obiektywną i niezależną ocenę adekwatności, efektywności i skuteczności tych systemów;
• czynności doradcze, w tym składanie wniosków, mające na celu usprawnienie funkcjonowania jednostki.

Ocena ta dotyczy w szczególności:

• zgodności prowadzonej działalności z przepisami prawa oraz obowiązującymi w jednostce procedurami wewnętrznymi,
• efektywności i gospodarności podejmowanych działań w zakresie systemów zarządzania i kontroli,
• wiarygodności sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z wykonania budżetu.

Aud.wew. prowadzi się w jednostkach sektora finansów publicznych, w tym w j.s.t., jeżeli jednostka ta gromadzi znaczne środki publiczne lub dokonuje znacznych wydatków publicznych. Do środków publicznych dolicza się odpowiednio dochody własne i wydatki nimi finansowane jednostek budżetowych oraz dochody i wydatki funduszu motywacyjnego państwowej jednostki budżetowej.

Aud.wew. w jednostce sektora finansów publicznych prowadzi audytor wewnętrzny zatrudniony w tej jednostce.