Jednostki budżetowe (j.b.) – jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek dochodów budżetu j.s.t. Dochody i wydatki tych jednostek są objęte planem budżetowym w pełnej wysokości. Wszystkie jej dochody są dochodami budżetu j.s.t., a wszystkie wydatki są wydatkami tego budżetu.

Przedmiotem działalności j.b. jest z reguły świadczenie usług o charakterze nieodpłatnym bądź tez wykonywanie innych zadań administracji publicznej i dlatego dochody, jakie jednostki te mogą uzyskać, są niewspółmiernie niskie w stosunku do wydatków, jakie muszą ponieść na pokrycie kosztów swojej działalności.

Gminne, powiatowe i wojewódzkie j.b. tworzą, łączą, przekształcają w inną formę organizacyjno-prawną i likwidują organy stanowiące j.s.t. J.b. działa na podstawie statutu, określającego w szczególności jej nazwę, siedzibę i przedmiot działalności, w tym działalności podstawowej. Tworząc zatem j.b. organ musi nadać jej statut oraz określić mienie przekazane jej w zarząd.

Podstawą gospodarki finansowej j.b. jest plan finansowy, obejmujący jej dochody i wydatki. Jeżeli jednostka realizuje różne zadania budżetowe objęte rozdziałami klasyfikacji budżetowej, to dla każdego z tych zadań powinien być opracowany plan finansowy.

Przeznaczenie dochodów uzyskanych przez j.b. na wydatki ponoszone w tej jednostce stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Kierownik j.b. może, w celu realizacji zadań, zaciągać zobowiązania pieniężne do wysokości wydatków określonych w zatwierdzonym planie finansowym jednostki.