Kontrasygnata skarbnika (kontr.skarb.) – dotyczy tu czynności prawnych podejmowanych przez wójta (burmistrza, prezydenta) oraz członków zarządu powiatu lub województwa. Kontrasygnaty dokonuje skarbnik (główny księgowy budżetu) lub osoba przez niego upoważniona. Art. 46 ust. 3 u.s.gm. stanowi w tym zakresie, że „jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań pieniężnych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata skarbnika gminy (głównego księgowego budżetu) lub osoby przez niego upoważnionej”. Podobne postanowienia zawiera art. 48 ust. 3 u.s.pow. oraz art. 57 ust. 3 u.s.woj. Brak podpisu skarbnika powoduje więc nieskuteczność czynności prawnej, co należy rozumieć w ten sposób, że czynność ta nie jest dotknięta wadą nieważności, nie może jednak wywoływać skutków prawnych.

Czy można jednak postawić znak równości między kontrasygnatą parlamentarną udzielaną głowie państwa a kontrasygnatą samorządową? W obecnym stanie prawnym są to dwie różne instytucje, które łączy tylko wspólna nazwa. Kontr.skarb. nie zwalnia od odpowiedzialności politycznej członków zarządu, jak ma to miejsce w przypadku kontrasygnowania aktu urzędowego głowy państwa. Istota podpisu skarbnika sprowadza się tutaj do wyrażenia zgody na to, aby czynność prawna wywoływała skutki prawne. Czynność prawna mogąca spowodować powstanie zobowiązań pieniężnych, dla której skuteczności wymaga się kontr.skarb, jest zbliżona do formy szczególnej ad eventum, tzn. formy wymaganej dla wywołania określonych skutków prawnych, choć niewątpliwie formą ad eventum nie jest. Transplantacja pojęć cywilistycznych na grunt prawa publicznego nie wydaje się w tym przypadku do końca możliwa.

Art. 46 u.s.gm. oraz art. 48 u.s.pow. i art. 48 u.s.woj. nie precyzują formy udzielenia kontr.skarb. Czy znaczy to, że kontrasygnata może być udzielona w formie pisemnej lub też w formie ustnej, a nawet dorozumianej? Należy przyjąć, że stosowanie w tym przypadku reguł wynikających z k.c., dotyczących formy czynności prawnej, powinno ulec ograniczeniu do stosowania tylko formy pisemnej. Kontr.skarb. nie jest „kontrasygnatą obecności” – nie może więc być złożona w formie ustnej, tym bardziej dorozumianej. Trudno wyobrazić sobie również kontrasygnatę ustną lub dorozumianą z punktu widzenia postępowania kontrolnego, dla którego zasadnicze znaczenie ma kontrola faktów zaistniałych. Podpis skarbnika na dokumencie oznacza w tym przypadku dokonanie wstępnej kontroli legalności dokumentu. Podpis w świetle oznacza również, że skarbnik:

1) sprawdził, iż operacja została uznana przez właściwych rzeczowo pracowników za prawidłową pod względem merytorycznym i zgodną z prawem,

2) nie zgłasza zastrzeżeń do legalności operacji i rzetelności dokumentu, w którym operacja ta została ujęta,

3) posiada środki finansowe na pokrycie zobowiązań wynikających z operacji gospodarczej oraz operacja mieści się w planie budżetu lub planie finansowym oraz harmonogramie dochodów i wydatków,

4) stwierdził formalno-rachunkową prawidłowość dokumentu dotyczącego tej operacji.

Odmowa złożenia podpisu na dokumencie przez skarbnika może nastąpić tylko wówczas, gdy: