Pożytek publiczny

Pożytek publiczny (p.p.) – działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze działań publicznych określonych w ustawie z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (DzU nr 96, poz. 873 ze zm.). Organizacjami pozarządowymi są, niebędące jednostkami sektora finansów publicznych (w rozumieniu przepisów o finansach publicznych) i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia. Działalność p.p. może być prowadzona przez:

1) osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności p.p.;

2) stowarzyszenia j.s.t..

Organ stanowiący j.s.t. uchwala roczny program współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz z podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 u.d.p.p..

Zlecenie realizacji zadań publicznych – jako zadań zleconych – może mieć formy:

1) powierzenia wykonywania zadań publicznych, wraz z udzieleniem dotacji na finansowanie ich realizacji, lub

2) wspieranie takich zadań, wraz z udzieleniem dotacji na dofinansowanie ich realizacji.

Obie te formy wymagają przeprowadzenia otwartego konkursu ofert, chyba że przepisy odrębne przewidują inny tryb zlecania. W otwartym konkursie ofert biorą udział nie tylko organizacje pozarządowe, ale także jednostki organizacyjne podległe oraz nadzorowane przez organy administracji publicznej. Art. 11 ust. 3 u.d.p.p. wprowadza obowiązek udziału w otwartym konkursie ofert organów podległych i nadzorowanych przez organ administracji publicznej. Ustawodawca przewiduje również jeden istotny wyjątek od zlecania zadań w drodze otwartego konkursu ofert, bowiem w art. 11 ust. 4 u.d.p.p. dopuszcza powierzenie zadań w innym trybie niż tryb otwartego konkursu. Dzieje się tak pod warunkiem, że dane zadanie można zrealizować efektywniej, w inny sposób określony w odrębnych przepisach, a w szczególności poprzez zakup usług na zasadach wynikających z ustawy o zamówieniach publicznych, jednak przy zachowaniu porównywalności metod kalkulacji kosztów oraz opodatkowania.

Organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 u.d.p.p. mogą z własnej inicjatywy złożyć ofertę realizacji zadań publicznych, także tych które są realizowane dotychczas w inny sposób, w tym przez organy administarcji publicznej. Organ administracji publicznej nie może ograniczyć organizacjom pozarządowym prawa ubiegania się o realizację zadań w trybie zlecenia czy dofinansowania ani też wprowadzić wyłączeń określonych kategorii zadań publicznych z ubiegania się o ich powierzenie czy dofinansowanie przez podmioty niepubliczne. Organ administracji nie może też odrzucić ofert tylko dlatego, że podmioty czy organizacje pozarządowe składają oferty realizacji zadań wykonywanych dotychczas przez organy administracji lub jednostki im podległe.