Zarząd powiatu, województwa (z.pow., z.woj.) – organ wykonawczy.

Skład zarządu powiatu – starosta, wicestarosta, członkowie. Rada powiatu wybiera z.pow. w ciągu 3 miesięcy od dnia ogłoszenia wyników wyborów bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym. Członkowie z.pow. mogą być wybrani spoza składu rady. Członkowie zarządu, w liczbie od 3 do 5, w tym wicestarosta, wybierani są na wniosek starosty.

W skład zarządu województwa wchodzi 5 osób, w tym marszałek województwa jako przewodniczący, wiceprzewodniczący i pozostali członkowie. Członkostwa z.woj. nie można łączyć z członkostwem w organach gminy i powiatu, z zatrudnieniem w administracji rządowej oraz mandatem posła lub senatora.

Odwołanie zarządu może nastąpić wskutek: a) nieudzielenia absolutorium, b) innej przyczyny niż nieudzielenie absolutorium. Nieudzielenie absolutorium jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu. Rada jednostki stanowiącej samorządu terytorialnego sprawę odwołania zarządu rozpatruje na sesji zwołanej nie wcześniej niż po upływie 14 dni od podjęcia uchwały w sprawie nieudzielenia absolutorium. Decyzję w sprawie odwołania rada (sejmik) podejmuje po zapoznaniu się z następującymi dokumentami: 1) opinią komisji rewizyjnej w sprawie wykonania budżetu gminy, 2) opinią r.i.o. w sprawie wniosku komisji rewizyjnej o udzielenie lub nieudzielenie absolutorium oraz 3) uchwałą r.i.o. w sprawie uchwały rady powiatu (sejmiku województwa) o nieudzieleniu absolutorium (izba powinna taką uchwałę podjąć w ciągu 30 dni od daty otrzymania uchwały rady (sejmiku) w sprawie nieudzielenia absolutorium).

Odwołanie z.pow. z innej przyczyny niż nieuzyskanie absolutorium może nastąpić na wniosek co najmniej 2/5 ustawowego składu rady powiatu.

Analogicznie odwołanie z.woj. może nastąpić na wniosek co najmniej 1/3 ustawowego składu sejmiku, a więc wniosek ten musi uzyskać mniejsze poparcie niż wniosek o odwołanie z.pow. Wniosek taki wymaga formy pisemnej i uzasadnienia. Wniosek podlega zaopiniowaniu przez komisję rewizyjną.

Rada powiatu rozpatruje sprawę odwołania zarządu lub poszczególnych jego członków, w tym starosty i wicestarosty, na następnej sesji po tej, na której zgłoszono wniosek o odwołanie, nie wcześniej jednak niż po upływie 1 miesiąca od zgłoszenia wniosku.

Odwołanie następuje większością co najmniej 3/5 głosów ustawowego składu rady w głosowaniu tajnym. Jeżeli wniosek nie uzyskał wymaganej większości głosów, kolejny wniosek o odwołanie może być zgłoszony nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od poprzedniego głosowania.

Sejmik wojewódzki rozpatruje sprawę odwołania zarządu (z wyjątkiem marszałka) z innej przyczyny niż nieudzielenie absolutorium na sesji zwołanej nie wcześniej niż 14 dni od dnia zgłoszenia wniosku. Odwołanie następuje większością 3/5 głosów ustawowego składu sejmiku, w głosowaniu tajnym.

Jeżeli wniosek o odwołanie zarządu lub przewodniczącego zarządu nie uzyskał wymaganej większości głosów, kolejny wniosek o odwołanie może być zgłoszony nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od poprzedniego głosowania.

Odwołanie marszałka województwa ma charakter konstruktywny i połączone jest z jednoczesnym wyborem nowego marszałka. Następuje na wniosek 1/3 ustawowego składu sejmiku. Dla spełnienia aktu odwołania potrzebna jest większość 3/5 głosów ustawowego składu sejmiku województwa. Odwołanie marszałka równoznaczne jest z odwołaniem całego z.woj. W przypadku nieuzyskania wymaganej wiekszości, kolejny wniosek może być zgłoszony w terminie określonym w art. 38 u.s.woj.

Kompetencje zarządu powiatu (województwa) – jako organ wykonawczy jednostki stanowiącej samorządu wykonuje zadania wspólnot samorządowych określone przepisami prawa. Przez zadania wspólnot samorządowych określone przepisami prawa należy rozumieć zadania wynikające z ustaw i wydanych na ich podstawie rozporządzeń wykonawczych. Zasada ta wynika z art. 32 u.s.pow. oraz art. 41 u.s.woj. ustalających ustawowy zakres zadań.

Zadania wykonywane przez zarząd można podzielić na zadania własne – w ich realizacji zarząd podlega wyłącznie radzie (sejmikowi) i zadania zlecone – w ich realizacji zarząd gminy i powiatu podlega również wojewodzie jako przedstawicielowi administracji rządowej.

Zakres kompetencji zarządu w zakresie realizacji zadań własnych został określony w art. 2 ust. 2 u.s.pow., art. 41 ust. 2 u.s.woj. w sposób otwarty.