Związek komunalny (zw.kom.) – forma współdziałania o charakterze celowym, tworzony jest w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych przez gminy, powiaty i miasta działające na prawach powiatu. Wykonuje je w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Związek posiada osobowość prawną. Przyjęcie statutu zw.kom. wymaga zgody zainteresowanych podmiotów. Uchwała w tej sprawie podejmowana jest bezwzględną większością głosów.

Związek nabywa osobowość prawną po zarejestrowaniu w trybie zarządzenia prezesa Rady Ministrów z 16.08.1990 r. w sprawie rejestracji związków międzygminnych z datą ogłoszenia statutu. Z tą chwilą przechodzą na związek prawa i obowiązki podmiotów tworzących związek, związane z wykonywaniem powierzonych mu zadań.

Organem stanowiącym i kontrolnym związku jest zgromadzenie związku. Zgodnie z art. 70 u.s.gm., w skład zgromadzenia wchodzą wójtowie jednostek samorządowych uczestniczących w związku. Za zgodą wójta – rada gminy lub za zgodą rady powiatu
– powiat może być reprezentowany w związku przez innego przedstawiciela gminy – zastępcę wójta albo radnego, a w przypadku powiatu – innego członka organu powiatu. Statut może przyznawać określonym podmiotom więcej niż jeden głos w zgromadzeniu. Uchwały zgromadzenia są podejmowane bezwzględną większością głosów.

Członek zgromadzenia może wnieść pisemny sprzeciw w stosunku do uchwały zgromadzenia w ciągu 7 dni od daty jej podjęcia. Wniesienie takiego sprzeciwu wstrzymuje wykonanie uchwały i wymaga ponownego rozpatrzenia sprawy. Uchwała będąca wynikiem ponownego rozpatrzenia sprawy nie może być przedmiotem sprzeciwu.

Związek może wykonywać zadania publiczne zarówno w zakresie zadań własnych, jak i zadań zleconych z zakresu administracji państwowej. Do gospodarki finansowej zw.kom. stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce finansowej gmin (powiatów). Plan finansowy związku uchwala zgromadzenie związku.

Organem wykonawczym związku jest zarząd, który powołuje i odwołuje zgromadzenie spośród swoich członków.