Starosta (st.) – najważniejsza funkcja w samorządzie powiatowym, sprawowana przez osobę wybraną przez radę powiatu w głosowaniu tajnym, w kwalifikowanym trybie przewidującym większość bezwzględną ustawowego składu rady. St. występuje w kilku rolach: 1) jest przewodniczącym kolegialnego organu wykonawczego w powiecie – zarządu, kieruje jego pracami, jak i bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz, 2) jest kierownikiem zakładu pracy w rozumieniu prawa pracy, czyli starostwa powiatowego, i wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, 3) jest organem administracyjnym pierwszej instancji (w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego) w indywidualnych sprawach z zakresu lokalnej administracji publicznej, realizowanych zarówno w formie zadań własnych, jak i zadań z zakresu administracji rządowej. Dodatkowa, bardzo istotna z punktu widzenia budowy nowego modelu administracji publicznej, jego rola wynika ze sprawowania przez niego władzy administracji ogólnej, co przejawia się w szczególności w postaci zwierzchnictwa nad powiatowymi służbami, inspekcjami i strażami. Obejmuje ono takie uprawnienia, jak: 1) powoływanie i odwoływanie kierowników tych jednostek, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej, 2) zatwierdzanie programów ich działania, 3) uzgadnianie wspólnych działań tych jednostek na obszarze powiatu, a w sytuacjach szczególnych kierowanie ich wspólnymi działaniami, 4) zlecanie w uzasadnionych przypadkach przeprowadzenia kontroli. Dodatkowe uprawnienia zawarte są w ustawach dotyczących poszczególnych służb, jak np. w ustawie o Policji czy o Państwowej Straży Pożarnej.