W 2008 roku wydatki na administrację znacząco wzrosły w porównaniu z poprzednim. Wzrost ten był zdecydowanie najszybszy w województwach. Jest to zrozumiałe, bo w unijnej perspektywie finansowej 2007-2013 samorządy wojewódzkie przejęły znacznie szersze zadania związane z realizacją regionalnych programów operacyjnych.

Nie ulega wątpliwości, że polska administracja samorządowa się zmienia i widać to gołym okiem. Nie chodzi nawet o rozwiązania technologiczne (zastosowanie komputerów, elektroniczny obieg dokumentów itp.), bo są to sprawy niemal oczywiste. Wraz z postępem technologicznym nowe rozwiązania trafiają także do administracji. Ważniejsze wydają mi się jednak zmiany świadczące o zmianie mentalności.

Zmiany w administracji samorządowej

 Miałem ostatnio okazję odwiedzić kilkanaście urzędów w kilku województwach i rzuciło mi się w oczy, że wnętrza budynków wyglądają zupełnie inaczej niż 10-15 lat temu. Nawet w niewielkich gminach coraz rzadziej zdarza się urząd z szarym, nieoświetlonym korytarzem, nieczytelnymi dla klienta z zewnątrz, pochowanymi informacjami o tym, co można, w którym pokoju załatwić. Coraz częstsze są natomiast ciepłe, pastelowe kolory z estetyczną i przyjazną informacją, a często wręcz z fachowym Biurem Obsługi Klienta (Mieszkańca). Jestem daleki od bezkrytycznego zachwytu, ale jednak te zmiany świadczą o tym, że władzom samorządowym zależy (niechby i nawet dla doraźnego efektu politycznego), żeby urząd był dla obywatela przyjazny. Podobne myśli wzbudza we mnie obserwacja rozpowszechnienia certyfikatów jakości zarządzania z ISO na czele (ale także zaświadczenie „certyfikowana lokalizacja inwestycji" itp.). Można mieć czasem wątpliwości, na ile skuteczne i naprawdę znaczące są te próby certyfikacji, ale niewątpliwie wskazują one na zainteresowanie jakością administracji. Nie ma się co oszukiwać, te nowe rozwiązania kosztują. Dlatego trzeba o nich pamiętać, kiedy czytamy wyniki rankingu wydatków bieżących na administrację. Oczywiście można tkwić w dość bałamutnych, populistycznych hasłach państwa minimalnego, klasy próżniaczej (zarówno w odniesieniu do polityków, jak i urzędników). Ale równie ważnym pytaniem (jak pytanie o koszty) jest kwestia, co otrzymujemy za przeznaczone na administrację środki. Czy efektem jest administracja sprawna, grzeczna, radząca sobie z funduszami unijnymi itp.?

Po co ten ranking?

Skoro tak, to może pojawić się wątpliwość, czy prezentowany ranking w ogóle ma sens, czy nie należałoby z niego zrezygnować? W moim przekonaniu jest on bardzo interesujący, pod warunkiem że umiemy z niego korzystać, szukając materiału do autorefleksji, a nie taniej sensacji. A zatem istotne jest nie tyle, czy w naszej gminie, czy powiecie wydatki na administrację są najwyższe, czy najniższe w kraju, ale czy są faktycznie związane z jakością usług, jakie za nie kupujemy. Niemniej jednak porównanie się z innymi, podobnymi wielkością jednostkami jest potrzebne i interesujące. Dostarcza ważnego materiału do autorefleksji, która powinna być uzupełniona zestawieniem chłodnej informacji liczbowej, ze wskaźnikami obrazującymi sprawność działania administracji. Taka analiza wykracza rzecz jasna poza ramy krótkiego komentarza do rankingu.

Zmiany w wydatkach

Trzeba dodać jeszcze jedną rzecz. Po kilkuletnim okresie szybkiego wzrostu polska gospodarka (a z nią dochody budżetów samorządowych) wkroczyła w okres silnego spowolnienia tempa wzrostu. W takim momencie uzasadnienie wydatków na administrację musi być wyjątkowo staranne. Albo inaczej: poszukiwanie oszczędności nie może ominąć administracji. Biorąc to pod uwagę, głębokiej refleksji wymaga fakt, że w 2008 roku wydatki na administrację znacząco wzrosły w porównaniu z poprzednim (por. rys. 1).

Rys. 1

Musisz się zalogować
Aby uzyskać dostęp do płatnej części portalu musisz się zalogować (szary pasek w górnej części strony). Jeśli nie posiadasz jeszcze konta - załóż je sobie - to nic nie kosztuje (link "Załóż konto" w pasku logowania).