Od 31 lipca br. część uprawnień wojewody przechodzi do marszałka, zarządu województwa lub sejmiku. Także inne organy samorządów zyskują nowe zadania. Zdecydowała o tym tzw. ustawa kompetencyjna, która miała trudną historię, ale wreszcie nabrała mocy.

Wejście tej ustawy w życie planowano na 1 kwietnia 2009 r.  Jednak prezydent Lech Kaczyński skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego stwierdziwszy, że przepisy przekazujące organom samorządu województwa kompetencje tworzenia, powiększenia, likwidacji lub zmniejszenia parku krajobrazowego mogą naruszać zasadę, że państwo ma obowiązek dbać o ochronę środowiska. Trybunał nie dopatrzył się naruszenia konstytucji. Ustawa, z wyjątkiem 5 przepisów (patrz ramka), wchodzi w życie 45 dni po jej ogłoszeniu, tj. 31 lipca br.

Kompetencje wójta, burmistrza, prezydenta miasta

Na wniosek osoby zamierzającej prowadzić hodowlę lub utrzymywać psa agresywnego wójt jest właściwy do wydania odpowiedniego zezwolenia.

Zmiana art. 10 ust. 1 i 2 w ustawie z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (DzU z 2003 r. nr 106, poz. 1002, z późn. zm.).

Kompetencje rady gminy

Rada gminy określi w drodze uchwały wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, ochrony przed bezdomnymi zwierzętami i prowadzenia schronisk, spalarni i grzebowisk zwierzęcych. Do tej pory należało to do kompetencji wójta (burmistrza, prezydenta).

Zmiana art. 7 ust. 3 i 3a w ustawie z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (DzU z 2005 r. nr 236, poz. 2008, z późn. zm.).

Kompetencje organów stanowiących JST

Odznaki honorowe za zasługi w działalności państwowej lub społecznej na rzecz rozwoju danej JST są ustanawiane przez jej organ stanowiący. Do tej pory mogły to robić tylko sejmiki wojewódzkie.

Zmiana art. 4 ust. 3 w ustawie z 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (DzU nr 31, poz. 130, z późn. zm.).

Kompetencje starosty

Odwołanie od decyzji starosty dotyczącej postępowania scaleniowego będzie rozpatrywało samorządowe kolegium odwoławcze. Dotychczas podlegało to kompetencjom wojewody.

Zmiana art. 3 ust. 1 w ustawie z 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (DzU z 2003 r. nr 178, poz. 1749, z 2004 r. nr 116, poz. 1206, z 2006 r. nr 227, poz. 1658 oraz z 2007 r. nr 64, poz. 427).

Kompetencje  rady powiatu

Rada powiatu, po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin z terenu powiatu i samorządu aptekarskiego określi, w drodze uchwały, rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych na danym terenie.

Zmiana art. 94 ust. 2 w ustawie z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (DzU z 2008 r. nr 45, poz. 271, z późn. zm.).

Kompetencje  marszałka województwa

Istotne zmiany nastąpiły w zakresie statusu ośrodków doradztwa rolniczego. W gestii ministra rolnictwa pozostanie tylko Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie. Pozostałe 16 wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego staje się samorządowymi wojewódzkimi osobami prawnymi. Statuty, w drodze uchwały, nadają im sejmiki, a dyrektora mianuje zarząd województwa, który może także, w drodze porozumienia, przekazać prowadzenie ośrodków wojewódzkich właściwej miejscowo izbie rolniczej. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, po zasięgnięciu opinii konwentu marszałków, określi, w drodze rozporządzenia, ramowy statut ośrodków wojewódzkich, uwzględniając w szczególności zapewnienie realizacji zadań jednostek doradztwa rolniczego na terytorium całego kraju, a także jednolitą organizację i sposób działania tych jednostek.

Zmiana art. 9 w ust. 1 w ustawie z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (DzU nr 229, poz. 2273, z późn. zm.).

Marszałek województwa, co najmniej raz na trzy lata, dokona na podstawie operatu rybackiego i dokumentacji, oceny wypełnienia przez uprawnionego do rybactwa obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej. Do tej pory robił to zarząd województwa. Natomiast w obwodach rybackich, przez które przebiega granica województw, w sprawach dotyczących rybactwa właściwy jest marszałek, na którego terenie znajduje się większa część powierzchni obwodu rybackiego, a nie zarząd województwa. Złoży on także wniosek o ukaranie korzystającego z wód obwodu rybackiego bez wymaganego operatu rybackiego albo wbrew jego założeniom (dotychczas była to kompetencja zarządu województwa).

Zmiana art. 6 ust. 2a-3 w ustawie z 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (DzU z 1999 r. nr 66, poz. 750, z późn. zm.).

Marszałek przejmuje również wszystkie zadania wojewody określone w ustawie z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (DzU z 2005 r. nr 179, poz. 1485), w ustawie z 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów (DzU z 2001 r. nr 73, poz. 763) oraz w ustawie z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (DzU z 2005 r. nr 25, poz. 202).

Kompetencje sejmiku województwa

Sejmik województwa ustali, w drodze uchwały, trzyliterowe oznaczenie powiatu służące do oznakowania sprzętu pływającego przeznaczonego do połowu ryb.

Zmiana art. 20 ust. 3b w ustawie z 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (DzU z 1999 r. nr 66, poz. 750, z późn. zm.).

Zamiast wojewody, sejmik, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw zdrowia oraz ministra właściwego do spraw rolnictwa, określi w drodze uchwały ogólną powierzchnię przeznaczoną corocznie pod uprawy maku lub konopi włóknistych oraz rejonizację tych upraw. Uwzględni przy tym zagrożenie narkomanią, zapotrzebowanie na surowce pochodzące z tych upraw oraz tradycję uprawy maku i konopi włóknistych na danym terenie.

Zmiana art. 46 ust. 8 w ustawie z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (DzU nr 179, poz. 1485, z późn. zm.).

Zamiast marszałka teraz sejmik województwa jest uprawniony w uzasadnionych przypadkach do skracania, w drodze uchwały, okresów polowań na terenie województwa, po zasięgnięciu opinii Polskiego Związku Łowieckiego i dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych.

Zmiana art. 44 ust. 2 w ustawie z 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (DzU z 2005 r. nr 127, poz. 1066, z późn. zm.).

Sejmik województwa tworzy (po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw transportu) wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego oraz nadaje im statuty.

Zmiana art. 116 ust. 1 i art. 120 ust. 1 w ustawie z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (DzU z 2005 r. nr 108, poz. 908, z późn. zm.).

 Także sejmik w drodze uchwały (dotychczas wojewoda w drodze rozporządzenia) tworzy park krajobrazowy lub powiększa jego obszar. Określa również nazwę parku, obszar, przebieg granicy i otulinę, jeżeli została wyznaczona, szczególne cele ochrony oraz zakazy właściwe dla danego parku krajobrazowego lub jego części. Dotyczy to także kompetencji do likwidacji lub zmniejszenia obszaru parku krajobrazowego. Likwidacja lub zmniejszenie nastąpi po uzgodnieniu z właściwymi miejscowo radami gmin, z powodu bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych oraz walorów krajobrazowych wyłączanych obszarów. Projekt uchwały sejmiku województwa w sprawie utworzenia, zmiany granic lub likwidacji parku krajobrazowego wymaga również uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Sejmik województwa nada statut parku krajobrazowego lub zespołu parków krajobrazowych określający strukturę organizacyjną parku lub zespołu parków (w drodze uchwały).

Zmiana art. 16 ust. 3-5 w ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (DzU nr 92, poz. 880, z późn. zm.).

Kompetencje zarządu województwa

Zarząd województwa powołuje dyrektora parku krajobrazowego, po zasięgnięciu opinii regionalnej rady ochrony przyrody.

Zmiana art. 105 w ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (DzU nr 92, poz. 880, z późn. zm.).

Zarząd wypłaca ze środków budżetu państwa odszkodowania za szkody w uprawach i płodach rolnych, jakie na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich poczyniły dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny. Dotyczy to także szkód powstałych w czasie polowania.

Zmiana art. 50 ust. 3 i 4 w ustawie z 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (DzU z 2005 r. nr 127, poz. 1066, z późn. zm.).

Zadania związane z integracją środowisk kombatanckich i koordynacją ich działań przekazane zostaną samorządom wojewódzkim. Będą one współdziałać z organizacjami społecznymi oraz stowarzyszeniami kombatantów i osób represjonowanych. Do realizacji tych zadań zarząd województwa może powołać pełnomocnika, działając w porozumieniu z kierownikiem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Zmiana art. 7³ ust. 2-4 w ustawie z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (DzU z 2002 r. nr 42, poz. 371, z późn. zm.).

Ustawa z 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (DzU z 2009 r. nr 92, poz. 753)

WEJŚCIE W ŻYCIE PRZEPISÓW KOMPETENCYJNYCH

16 czerwca br., czyli z dniem ogłoszenia ustawy, weszły w życie przepisy dotyczące:

• nabycia przez JST mienia Skarbu Państwa niezbędnego do wykonywania zadań przekazywanych ustawą (art. 31 ust. 2),
• obowiązków wojewody:

- wyznaczenia przez niego pełnomocnika odpowiedzialnego za koordynację przekazywania mienia i spraw JST oraz przechodzenia pracowników urzędu wojewódzkiego do urzędu marszałkowskiego (art. 37),

- zawiadomienia na piśmie pracowników wykonujących zadania i kompetencje podlegające przekazaniu samorządowi województwa o zmianach, jakie mają nastąpić w zakresie ich stosunku pracy (art. 29 ust. 2 i art. 30 ust. 3),

- ogłoszenia wykazu aktów prawa miejscowego wydanych na podstawie przepisów zmienianych ustawą (art. 35 ust 2).