|
Wraz z 2006 kończy się pierwszy rok funkcjonowania Sejmu V kadencji. Przedstawiamy więc wybór najważniejszych ? naszym zdaniem ? ustaw, które uchwalono w ostatnich 12 miesiącach.
Najistotniejsza jest, przyjęta 7 kwietnia 2006 r., nowelizacja ustawy Prawo zamówień publicznych, choć nie wszystkie postulaty zgłaszane w trakcie prac legislacyjnych udało się zrealizować. Przede wszystkim utrzymano próg 6 tys. euro, od którego ustawa obowiązuje, ale w przedziale od tej kwoty do 60 tys. euro nie stosuje się przepisów dotyczących publikacji ogłoszeń w Biuletynie Zamówień Publicznych, wadium, terminów, specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz odwołań i skarg. Zamawiający mają również możliwość podpisywania umów ramowych oraz udzielania zamówień w nowych trybach: dialogu konkurencyjnego i licytacji elektronicznej. Mogą też, w wyznaczonym przez siebie terminie, wezwać wykonawców do uzupełnienia wskazanych w ogłoszeniu dokumentów i oświadczeń potwierdzających spełnienie warunków określonych w ogłoszeniu o zamówieniu lub specyfikacji. Nowelizacja zmieniła również zasady rozpatrywania protestów i odwołań. Została opublikowana w DzU nr 79, poz. 551.
CBA ba da oświadczenia
Utworzenie Centralnego Biura Antykorupcyjnego było jednym z czołowych i jak dotąd jedynym prawie do końca zrealizowanym hasłem wyborczym rządzącej koalicji. Zostało utworzone na podstawie ustawy z 9 czerwca 2006 r. (DzU nr 104, poz. 708) w celu zwalczania korupcji w instytucjach państwowych i samorządzie terytorialnym oraz w życiu publicznym i gospodarczym.
Funkcjonariusze CBA mogą stosować m.in. kontrolę operacyjną oraz zakup kontrolowany. Mają one charakter specjalnych uprawnień stosowanych niejawnie w celu ujawniania i ścigania sprawców przestępstw. Możliwość zastosowania kontroli operacyjnej i zakupu kontrolowanego jest uzależniona od uzyskania zgody odpowiednio Sądu Okręgowego w Warszawie oraz prokuratora generalnego. Innym, nie mniej ważnym uprawnieniem przysługującym funkcjonariuszom CBA jest kontrola oświadczeń majątkowych składanych przez osoby pełniące funkcje publiczne, do których zalicza się m.in. członków organów samorządu terytorialnego (wójt, radni), jak również osoby będące pracownikami organów JST lub organów kontroli (RIO), z wyjątkiem pełniących wyłącznie czynności usługowe. Powierzenie kontroli oświadczeń majątkowych składanych przez te osoby Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu spowoduje, taki jest przynajmniej zamysł ustawodawcy, że w większym niż dotychczas stopniu znajdzie zastosowanie przepis art. 24l usg oraz jego odpowiedniki z usp i usw. Przewiduje on możliwość kary pozbawienia wolności do lat 3 dla tych osób, które w złożonych przez siebie oświadczeniach zataiły prawdę lub podały nieprawdziwe informacje o stanie majątku.
Kwalifikacje pracowników
25 sierpnia 2006 r. Sejm uchwalił bardzo obszerną nowelizację ustawy o pracownikach samorządowych (DzU nr 169, poz. 1201). Początkowo w zamyśle projektodawców miała się ona ograniczać jedynie do wprowadzenia zakazu zatrudniania w administracji samorządowej osób skazanych za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione z winy umyślnej. W celu skontrolowania, czy w urzędach gmin, powiatów i województw nie pracują osoby skazane, ustawodawca nałożył na pracodawców samorządowych obowiązek wystąpienia do Krajowego Rejestru Karnego z zapytaniem o karalność zatrudnionych u niego urzędników. Według danych szacunkowych, w skali kraju koszt tej operacji może pochłonąć ponad 10 mln zł z samorządowych budżetów.
Jednak w trakcie prac nad projektem zakres nowelizacji został mocno rozszerzony. Pracownikom samorządowym zakazano wykonywać zajęcia tożsame z zajęciami, które wykonują w ramach obowiązków służbowych, wywołującymi podejrzenie o stronniczość lub interesowność (naruszenie tego zakazu może być podstawą do dyscyplinarnego zwolnienia z pracy w trybie art. 52 § 2 i 3 kp).
Rozszerzono również obowiązek przeprowadzania ocen kwalifikacyjnych na wszystkich pracowników samorządowych zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych ? do tej pory ocenom kwalifikacyjnym poddawani byli jedynie mianowani. Oceny dokonuje się przynajmniej raz na dwa lata, przy czym pierwsza musi nastąpić nie później niż w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie przepisów ustawy, czyli do 10 października 2007 r. Szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania ocen ma regulować rozporządzenie Rady Ministrów.
W ostatniej chwili
Przykładem ustawy, która wzbudziła wiele kontrowersji nie tylko z powodu treści, ale również jej przyjęcia przez Sejm, jest uchwalona 6 września 2006 r. nowelizacja ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (DzU nr 159, poz. 1127). Ustawa wprowadziła m.in. możliwość blokowania list, co zdaniem wielu ekspertów doprowadziło do skomplikowania wyborów samorządowych, zwłaszcza poprzez wprowadzenie mechanizmu przechodzenia głosów wewnątrz bloku. Jednak największy sprzeciw budził sposób, w jaki Sejm ustawę przyjął, wykorzystując do tego wszelkie możliwe kruczki legislacyjne, łącznie z podwojeniem składu sejmowej Komisji Samorządu Terytorialnego i Administracji, odwołaniem jej przewodniczącego, rezygnacją z przeprowadzenia wysłuchania publicznego w tej sprawie czy wreszcie skróceniem do 7 dni vacatio legis ustawy.
Wójtowie do lustracji
Uchwalona 18 października 2006 r. ustawa o ujawnieniu informacji o dokumentach bezpieczeństwa państwa z lat 1944?1990 oraz o treści tych dokumentów (DzU nr 218, poz. 1592) wprowadziła dla wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), członków zarządów powiatów i województw, radnych rad i sejmików oraz pracowników samorządowych, których stosunek pracy nawiązuje się na podstawie powołania, obowiązek wystąpienia do Instytutu Pamięci Narodowej o wystawienie zaświadczenia potwierdzającego istnienie bądź brak dotyczących ich dokumentów ?organów bezpieczeństwa państwa?. Obowiązek wystąpienia o wydanie takiego zaświadczenia obejmuje wszystkie ww. osoby, jeżeli urodziły się przed 1 sierpnia 1972 r. Nie dotyczy on kandydatów startujących w wyborach przeprowadzanych w roku 2006 i 2007, a więc również w ostatnich wyborach samorządowych. Instytut Pamięci Narodowej wydaje zaświadczenia jedynie tym osobom, które zostały wymienione jako wybrane w obwieszczeniu właściwego organu wyborczego.
Przed Sejmem kolejny rok wytężonej pracy. Jakie akty prawne powinny zostać w tym czasie uchwalone? Na pewno dobrze przemyślana i opracowana ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Niezbędne wydaje się również dokończenie reformy z 2002 r. wprowadzającej bezpośredni wybór wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a zwłaszcza określenie wyraźnego podziału kompetencji pomiędzy wójta a radę oraz uregulowanie w sposób jasny i konkretny wzajemnych relacji pomiędzy tymi organami gminy. Czy te postulaty zostaną zrealizowane? Przekonamy się za rok. Powrót do spisu treści |