Budynek przekazany 6 sierpnia 2008 r. w Ostrowie Wielkopolskim 24 rodzinom powstał całkowicie ze środków własnych spółki zarządzającej gminnym zasobem, tj. Miejskiego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej. To początek autorskiego programu budowy tanich mieszkań „dla systematycznych", który wzbudził duże zainteresowanie mieszkańców. Istotą programu jest uzyskanie tanich mieszkań własnościowych połączone z wyprowadzeniem dotychczasowych najemców lokali komunalnych oraz zwrotem pieniędzy zainwestowanych przez gminę lub MZGM.

Zasady programu
Budowy realizuje gmina lub zakład gospodarki mieszkaniowej ze środków własnych lub kredytów. Lepiej, żeby robiła to spółka prawa handlowego, gdyż odliczy sobie VAT. Ponadto zadłużenie spółki, do której gmina wniosła aportem majątek, nie powiększa zadłużenia gminy. Realizacja programu odbywa się systemem non profit dzięki poprawie wydajności pracowników spółki lub urzędu. W Ostrowie Wielkopolskim inspektorami nadzoru byli pracownicy spółki. Najemcy zasiedlają mieszkania zaraz po wybudowaniu i płacą miesięczne raty na poczet wykupu mieszkania przez okres, który sami określają w umowie. Spłata musi zakończyć się w ciągu 30 lat. Raty mogą być płacone od momentu podpisania umowy jeszcze przed rozpoczęciem budowy. Po zasiedleniu najemcy płacą ponadto czynsz pokrywając rzeczywiste koszty utrzymania konkretnego budynku. Wysokość czynszu w przyszłości zależy od nich samych, tzn. od dbania o budynek.
W przypadku budowy ze środków własnych inwestora raty są waloryzowane o procent inflacji. Obecnie jest to korzystne dla mieszkańców, gdyż płace rosną szybciej od inflacji. W przypadku kredytów najemcy pokrywają wysokość rat i odsetek płaconych miesięcznie do banku. Inwestor może inaczej rozłożyć płatności rat i odsetek mieszkańcom, w zależności od ich sytuacji finansowej i atrakcyjności zaciągniętego kredytu. Po spłacie mieszkania nastąpi przeniesienie prawa własności aktem notarialnym.
Pierwszeństwo mają dotychczasowi najemcy lokali komunalnych i socjalnych oraz osoby znajdujące się na liście mieszkaniowej gminy. Pozostałe osoby uprawnione do wejścia do programu w Ostrowie Wielkopolskim musiały posiadać niskie, jasno określone w regulaminie dochody na osobę w rodzinie. Dzięki temu program nie konkuruje z prywatnymi deweloperami i TBS-ami. Analizę możliwości płatniczych chętnych do udziału w programie dokonuje inwestor na podstawie dokumentów o zatrudnieniu i zarobkach. W przypadkach losowych udział w programie kontynuują osoby wspólnie zamieszkujące lub te, na które inwestor wyraził zgodę.

Korzyści dla wszystkich
Zdaniem autorów, program przynosi korzyści wszystkim uczestnikom. Gmina lub zakład gospodarki mieszkaniowej, wykonując zadanie własne związane z zapewnieniem mieszkań uzyskują zwaloryzowany w czasie zwrot zainwestowanych środków. Do tej pory gmina wydatkowała je na budownictwo komunalne bezzwrotnie, gdyż przy czynszach komunalnych okres zwrotu jest dłuższy niż żywotność budynku.
Program ostrowski pozwala wyprowadzić z lokali komunalnych i socjalnych rodziny, którym zwiększyły się aspiracje mieszkaniowe i dochody. Kandydat do programu powinien być dotychczas solidnym najemcą: terminowo płacić czynsz, nie dewastować mieszkania i przestrzegać regulaminu porządkowego. Zwolnione w ten sposób lokale wynajmują rodziny z listy mieszkaniowej gminy. Zadowoleni są zarówno ci, którym poprawiły się warunki mieszkaniowe, jak i ci, którzy szybciej otrzymają mieszkanie komunalne.
Warto podkreślić, że czynsz plus miesięczna rata są na poziomie opłaty za wynajem mieszkania od prywatnych właścicieli. Korzyść ma też bank, gdyż zamiast udzielać pojedynczych kredytów, rozmawia z jednym, wiarygodnym podmiotem, jakim jest gmina lub zakład gospodarki mieszkaniowej.

Sprawna realizacja
MARIAN KUPIJAJ, prezes Miejskiego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w Ostrowie Wielkopolskim
Program wzbudził ogromne zainteresowanie mieszkańców miasta. Na 24 budowane mieszkania zgłoszono w pierwszej fazie 140 wniosków, a obecnie napływają nowe. Mieszkania są bardzo tanie. To efekt realizacji programu systemem non profit i skorzystania ze środków własnych spółki bez zaciągania kredytu. Miesięczna rata dla mieszkania o powierzchni 44 m² wynosi 300 zł, a czynsz 2 zł za m². Wykonawca budynku (Przedsiębiorstwo Budownictwa Ogólnego z Ostrowa Wielkopolskiego), wybrany zgodnie z prawem zamówień publicznych, zrealizował zadanie bardzo sprawnie, w 8 miesięcy. Znana jest już lokalizacja następnego budynku. Kolejne mieszkania będą budowane z kredytu zaciągniętego przez spółkę, co podniesie miesięczną ratę o około 200 zł.

Geneza programu
RADOSŁAW TORZYŃSKI, prezydent Ostrowa Wielkopolskiego
Ideą było umożliwienie kupna mieszkań osobom, które kwalifikują się do mieszkań komunalnych, ale bez zaciągania kredytów w bankach i bez badania ich zdolności kredytowej. Procedura w bankach jest uciążliwa, pobierają one prowizje, a my działamy na zasadzie non profit. Chcemy tylko zwrotu pieniądza w czasie. Oferta skierowana jest do najemców, którzy chcą poprawić warunki lokalowe. Wiele osób mieszka w bardzo dużych mieszkaniach ogrzewanych piecami węglowymi, ale trudno je utrzymać. Dlatego istnieje bardzo duże zapotrzebowanie na mieszkania mniejsze, ale z centralnym ogrzewaniem. Wierzę, że w ciągu roku będzie powstawało w Ostrowie Wielkopolskim po kilkanaście mieszkań, bo system oferuje coś, czego nie daje towarzystwo budownictwa społecznego - własność. Wiemy, że obowiązkiem gminy jest przede wszystkim zapewnianie mieszkań socjalnych i komunalnych. Te także budujemy, ale chcemy też przygotowywać mieszkania dla ludzi młodych, którzy mają dochody z różnych źródeł, umów o pracę, zleceń, a dla banków nie byli dotąd wiarygodnym partnerem. To do nich adresowany jest program, który nazwaliśmy „dla systematycznych". Liczba wniosków świadczy, że to właściwa odpowiedź na zapotrzebowanie ostrowian.

Powrót do spisu treści