Funkcja kontrolna rady gminy (powiatu)

 

 

Przyznanie radzie uprawnień kontrolnych wskazuje na jej szczególną pozycję w ustroju organów samorządowych. W tym sensie uprawnienia kontrolne obejmują rozliczanie wykonania zadań postawionych wójtowi (zarządowi powiatu) oraz samorządowym jednostkom organizacyjnym (w gminie także jednostkom pomocniczym), wynikających z ustaw oraz ujętych w podejmowanych w trakcie trwania kadencji uchwałach. Szczególną formą kontroli jest badanie i przyjmowanie sprawozdań z wykonania budżetu jednostki samorządowej i procedura absolutoryjna, którą omawiamy poniżej.

 

 

Kontrola samorządu terytorialnego realizowana jest przez różne wyspecjalizowane organy: Najwyższa Izbę Kontroli (dalej NIK), regionalne izby obrachunkowe (RIO), inspekcje sanitarne, skarbowe, ochrony środowiska - jest to tzw. kontrola fachowa (profesjonalna) oraz przez kontrolę społeczną. W ramach kontroli społecznej samorząd jest oceniany przez obywateli i środki masowego przekazu (opinia publiczna), organizacje społeczne, związki zawodowe itp.

 

 

WAŻNE

Swoistym rodzajem kontroli społecznej (nieprofesjonalnej) jest także kontrola wykonywana przez radę (sejmik), która wykonuje taką kontrolę bezpośrednio na sesji lub działa przy pomocy powoływanej w tym celu komisji rewizyjnej oraz innych komisji.

 

 

Należy podkreślić, iż ustawodawca nie daje uprawnień do kontroli wójta (zarządu) oraz jednostek organizacyjnych indywidualnym radnym. Radny jako członek rady (komisji) wykonuje czynności faktyczne związane z kontrolą. Jest to działanie w imieniu i na rzecz rady lub komisji. Jednak indywidualny radny może wykonywać kontrolę w konkretnej sytuacji, jeśli np. przewodniczący komisji lub komisja - w ramach podziału pracy - desygnuje indywidualnego radnego do wykonywania kontroli. Nie mają uprawnień kontrolnych w imieniu rady kluby radnych, przewodniczący rady (konwent przewodniczących). Funkcji kontrolnej nie mogą wypełniać w imieniu rady - wójt, starosta lub zarządy powiatu.

 

 

Autor: Zdzisław Majewski

 

 

Podstawa prawna

art. 18a ustawa o samorządzie gminnym

art. 9 ustawa o samorządzie powiatowym

 

 

Treść przepisów

Art. 18a usg: 1.  Rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną.

 2.  W skład komisji rewizyjnej wchodzą radni, w tym przedstawiciele wszystkich klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje, o których mowa w art. 19 ust. 1.

 3.  Komisja rewizyjna opiniuje wykonanie budżetu gminy i występuje z wnioskiem do rady gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium wójtowi. Wniosek w sprawie absolutorium podlega zaopiniowaniu przez regionalną izbę obrachunkową.

 4. Komisja rewizyjna wykonuje inne zadania zlecone przez radę w zakresie kontroli. Uprawnienie to nie narusza uprawnień kontrolnych innych komisji, powoływanych przez radę gminy na podstawie art. 21 ust. 1.

 5. Zasady i tryb działania komisji rewizyjnej określa statut gminy.

 

 

 

Art. 9 usp: 1. Rada powiatu jest organem stanowiącym i kontrolnym powiatu, z zastrzeżeniem przepisów o referendum powiatowym.

 2. Kadencja rady trwa 4 lata, licząc od dnia wyborów.

 3. Radni wybierani są w wyborach bezpośrednich. Zasady i tryb przeprowadzania wyborów do rady powiatu określa odrębna ustawa.

 4. W skład rady powiatu wchodzą radni w liczbie piętnastu w powiatach liczących do 40 000 mieszkańców oraz po dwóch na każde kolejne rozpoczęte 20 000 mieszkańców, ale nie więcej niż dwudziestu dziewięciu radnych.

Zadaj pytanie prawnikowi

SZKOLENIE

Rozpatrywanie skarg i wniosków w gminie i powiecie - szkolenie i warsztaty

PISMO WSPÓLNOTA

W najnowszym numerze Wspólnoty demaskujemy CBA.