Polowanie na urzędników wyborczych

Autor: Adam Citko* / 17.04.2018
W samorządach Wybory 2018
W zakresie wyboru urzędników wyborczych Państwowa Komisja Wyborcza spotkała się z ogromnym problemem w związku z małym zainteresowaniem potencjalnych kandydatów. Nie można się jednak temu dziwić, jeżeli weźmie się pod uwagę legislacyjną czarną dziurę oraz brak szczegółowych rozwiązań w zakresie zarówno zadań, jak i wynagrodzenia lub zwolnienia z obowiązków pracowniczych urzędników wyborczych.

Jedną z większych zmian wprowadzonych do kodeksu wyborczego na mocy ustawy z 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (DzU z 2018 poz. 130) jest wprowadzenie jako organu wyborczego urzędników wyborczych. Tekst zmienionej ustawy pozostaje lakoniczny w zakresie sposobu ich wybierania oraz szczegółowej organizacji ich pracy.

 

Uszczegółowienie tych kwestii nastąpić miało w formie uchwał Państwowej Komisji Wyborczej. Organ ten dotychczas podjął dwie uchwały: z 19 lutego 2018 r. w sprawie określenia liczby, trybu i warunków powoływania urzędników wyborczych (dalej jako: uchwała w sprawie powołania) oraz z 12 marca 2018 r. w sprawie określenia szczegółowego zakresu zadań urzędników wyborczych, sposobu ich realizacji oraz zasad wynagradzania za ich realizację, a także zasad zwolnienia od pracy zawodowej na czas wykonywania obowiązków urzędnika wyborczego w wyborach organów jednostek samorządu terytorialnego (dalej jako: uchwała w sprawie zadań).

 

Delegacja ustawowa zawarta w kodeksie wyborczym

W § 4 art. 191c kodeksu wyborczego zawarto delegację ustawową do określenia przez Państwową Komisję Wyborczą w formie uchwały liczby, trybu i warunków powoływania urzędników wyborczych, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia prawidłowego i sprawnego przygotowania, przebiegu wyborów oraz funkcjonowania obwodowych komisji wyborczych. W art. 191f kodeksu wyborczego wskazano zaś, że Państwowa Komisja Wyborcza określi w drodze uchwały szczegółowy zakres zadań urzędników wyborczych, sposób ich realizacji oraz zasady wynagradzania, a także warunki zwolnienia od pracy zawodowej na czas wykonywania obowiązków urzędnika wyborczego, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnego i prawidłowego przygotowania, przebiegu wyborów oraz funkcjonowania obwodowych komisji wyborczych.

 

Podejmując uchwałę w sprawie zadań Państwowa Komisja Wyborcza nie wypełniła w sposób całkowity delegacji zawartej w art. 191f kodeksu wyborczego. Podjęta uchwała, jak wskazuje jej tytuł, odnosi się jedynie do wyborów organów jednostek samorządu terytorialnego. Takie ukształtowanie opisywanej uchwały pozostaje sprzeczne z delegacją ustawową, która wskazuje na jednolitą i kompleksową regulację. Podjęty akt oznacza, że kandydaci na urzędników wyborczych mieliby zgłaszać swoje kandydatury niejako „na ślepo” – nie wiadomo bowiem, jak będą kształtowały się ich obowiązki w zakresie innych wyborów, nie wiadomo też jak będzie kształtowało się ich wynagrodzenie oraz możliwość zwolnienia z pracy.

 

Oceniając sytuację urzędników wyborczych na chwilę obecną należy zauważyć, że musieliby działać w oparciu o niepełne ramy prawne oraz w zaufaniu do innych organów. Co więcej, podział podejmowanych uchwał w zależności od rodzaju wyborów zdaje się stać w sprzeczności ze szczegółowymi zadaniami urzędników wyborczych określonymi w art. 191e § 1 kodeksu wyborczego, wśród których wymieniono np. tworzenie i aktualizowanie systemu szkoleń dla członków obwodowych komisji wyborczych oraz organizowanie i prowadzenie szkoleń dla członków obwodowych komisji wyborczych. Nie zawiera ona uregulowań w tym zakresie, nie wiadomo więc, w jaki sposób i w jakim zakresie urzędnicy wyborczy mieliby szkolenia organizować. Przerzuca ciężar ustalenia odpowiednich rozwiązań na komisarzy wyborczych, co prowadzić może do dużej różnorodności w zakresie jakości i liczby tych szkoleń.

 

Więcej w numerze 7. PST Wspólnota oraz w archiwum >>>

Podziel się!

Aby dodać komentarz, zaloguj się.